راه های جلوگیری از تغییر و افزایش اخلاط

-راه های جلوگیری ازتغییر طبع بدن:

مزاج ها

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

کارهایی که می توانیم انجام دهیم تا طیع مان زباد تغییر نکند،

-عبارتنداز:

پرهیز از پرخوری،پرهیز از خوردن غذاهای نامناسب و ناسازگار با طبع خود،پرهیز از سرما و گرمای زیاد،مهاجرت به نقاطی که دارای آب و هوای متناسب طبع است،انجام حجامت،استفاده مداوم از خوراکیهای متعادل و… .

-افزایش اخلاط بدن:

گاهی توقات شخص دچار افزایش خلط(یا اخلاط)یا طبعی خاص از چند ثانیه تا چندین ماه و سال و گاهی حتی تا آخر عمر می شود،مثل پیدایش ناگهانی خلط صفرا در جریان سنین بلوغ که باعث افزایش رشد قد بر فرد می شود ویا پیدایش ناگهانی خلط صفرا در هنگام یائسگی در زنان که باعث گر گرفتگی،افزایش فشار و چربی خون در آنها می شود.

طب سوزنی

طب سوزنی ،یکی از روشهای درمانی موثر در درمان بیماری ها است. طب سوزنی به دلایلی چون کم خطر بودن و تاثیر گذاری بالا بر برخی بیماری ها مورد توجه قرار گرفته است.

 

طب سوزنی :

 طب سوزنی

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

طب سوزنی یا سوزن درمانی،که به زبان چینی به آن ژن جیو گفته می‌شود مهم‌ترین شاخه طب سنتی چینٰ TCM(است است که با فروکردن سوزن‌های بسیار نازک به نقاط خاصی از بدن که گذرگاه‌های انرژی دانسته می‌شوند باعث تسکین درد و یا درمان مشکل خاصی از بیمار می‌شود. براساس تئوری طب سوزنی، این نقاط خاص بر روی مسیرهای خاصی از بدن با نام گذرگاه،قرار دارند که انرژی حیات که در زبان چینی به آن «چی» (QI) گفته می‌شود در آنها جریان دارد.

پس از آن که طب سوزنی نیز به مانند سایر روش‌های طب سنتی در دنیا، از سیستم‌های پزشکی و بهداشتی چین حذف و با طب کلاسیک جدید جایگزین شده بود، در زمان مائو و به دلیل کمبود پزشک در چین، مجدداً بر سر زبان‌ها افتاد. طب سوزنی از اواخر قرن بیستم توسط پژوهشگران مورد پژوهش جدی علمی قرارگرفته‌است، هم از جهت نحوه اثر آن و پایه‌هایش و هم از جهت اثرهای بالینی‌اش. در گذشته‌های نه چندان دور توافقی میان پزشکان و درمانگران بر علمی بودن و مؤثر بودن اثرهای ناشی از درمان طب سوزنی حاصل نمی‌شد اما اکنون با آزمایش‌های بالینی گوناگون بر اثبات‌پذیری درمان و تسکین بیماری‌های مختلف دیگر اثر طب سوزنی چیزی فراتر از دارونما گشته‌است.

فواید و خطرات طب سوزنی کدام اند:

 طب سوزنی

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

طب سوزنی (Acupuncture) یکی از اشکال، طب چینی بوده که قرن هاست برای درمان مشکلات مختلف مورد استفاده قرار می گیرد. طب سوزنی براساس این نظریه استوار شده که انرژی (در طب سنتی چینی به انرژی چی/Chi می گویند)، در داخل و بیرون بدن و درون راههای که به آنها کانالهای انرژی می گویند جریان دارد. طب سوزنی شامل فروکردن سوزن های بسیار نازک در پوست و برروی نقاط استراتژیکی و حیاتی بدن می شود و بیشتر برای درمان درد مورد استفاده قرار می گیرد.

پزشکان طب سوزنی کار معتقداند زمانی فرد بیمار می شود که چیزی مسیر حرکت انرژی (chi) را بلوکه کرده و یا تعادل آن را برهم زده باشد. آنها معتقداند طب سوزنی کمک می کند که مسیر بلوکه شده برداشته شود و یا تعادل انرژی در بدن به شکل اول برگردد. برخلاف این نظر، بیشتر پزشکان غربی معتقداند که طب سوزنی با فشار برروی نقاط خاص باعث تحریک اعصاب، ماهیچه ها و بافت های همبند می شود. این تحریک ها باعث افزایش ترشح مسکن های طبیعی بدن و  همچنین افزایش جریان خون در بدن می شود.

طب سوزنی چگونه انجام می شود:

بعد از معاینه توسط پزشک طب سوزنی کار، وی نقاط بلوکه شده و یا دارای مشکل در بدن شما را مشخص می کند. مشکل در هر نقطه ای از بدن باعث ابتلا به بیماری خاصی می شود. بعد از اینکه پزشک نقاط مشکل دار را یافت، شروع به فروکردن سوزن در پوست شما می نماید. هرچند روش هر پزشک طب سوزنی کار با دیگری متفاوت است، اما معمولا این درمان بین 15 دقیقه تا یک ساعت طول کشیده و ممکن است، نیاز به چند جلسه درمان و یا مراجعه منظم و همیشگی به پزشک باشد.

طب سوزنی چه حسی ایجاد می کند:

ممکن است هنگام داخل رفتن سوزن، فشار کمی احساس نمایید. در اکثر افراد این فشار درد آور و ناراحت کننده نیست. ناحیه ای که سوزن فرو رفته ممکن است سوزن سوزن شده، بی حس شده، خارش داشته و یا درد کمی داشته باشد. طب سوزنی کار ها معتقداند این احساس نشانه ای از آزاد شدن انرژی در بدن می باشد. بعد از اینکه سوزن وارد شد، طب سوزنی کار ممکن است سوزن را کمی جلو عقب کرده یا جریان گرما و یا الکتریسیته به آن وارد نماید.

طب سوزنی برای درمان چه بیماری هایی استفاده می شود:

 طب سوزنی

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

افراد برای درمان درد و همچنین درمان بعضی از انواع بیماری های خاص از طب سوزنی استفاده می کنند. شما می توانید از طب سوزنی به عنوان درمانی کامل و یا در کنار سایر درمان ها استفاده نمایید. تحقیقات نشان می دهند که استفاده از شیمی درمانی برای درمان تهوع و استفراغ ناشی از بارداری و شیمی درمانی و درد بعد از جراحی مفید است. همچنین طب سوزنی برای:

  • درمان مشکلات بعد از سکته مغزی، که شامل بازگرداندن مهارت هایی که فرد در نتیجه آسیب سکته مغزی از دست داده می باشد.
  • درمان سردرد، نتیجه یکی از تحقیقات نشان می دهد که استفاده از طب سوزنی در کنار سایر درمان ها به درمان طولانی مدت انواع سردرد ها از جمله میگرن کمک می نماید.
  • گرفتگی های ناشی از قاعدگی.
  • درمان فیبرومیالژیا (Fibromyalgia)، یا درد خشکی گسترده ماهیچه ها و بافت های نرم بدن.
  • درمان درد ناشی از گرفتگی عضلات.
  • درمان درد ناشی از آرتروز (Osteoarthritis) و بهبود عملکرد مفصل آرتروزی.
  • درمان درد کمر، در افرادیکه مبتلا به کمر درد هستند، طب سوزنی به کاهش درد و افزایش فعالیت کمک می کند.
  • درمان مشکل کارپال تونل (Carpal tunnel).
  • در درمان آسم نیز از این روش می توان استفاده نمود.
  • درمان اعتیاد به مواد مخدر با طبب سوزنی.
  • کاهش و یا درمان درد دندان.
  • کاهش درد زایمان.

فواید و خطرات طب سوزنی:

همه انواع درمان ها حاوی خطرات و فوایدی هستند.

فواید طب سوزنی شامل:

 طب سوزنی

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

  • زمانیکه بدرستی استفاده شود، ایمن می باشد.
  • تعداد بسیار کمی تاثیر جانبی دارد.
  • درمان ترکیبی مناسبی می باشد. (زمانیکه با درمان های جدید ترکیب شود خوب است)
  • برای کنترل بعضی از انواع درد مفید است.
  • برای بیمارانی که بدنشان به داروهای مسکن جواب نمی دهد، مفید می باشد.
  • برای بیمارنی که علاقه به مصرف داروهای مسکن ندارند مفید است.

خطرات طب سوزنی شامل:

  • در صورتیکه بیمار مبتلا به اختلال خونریزی دهنده است، خطرناک می باشد.
  • در صورتیکه بیمار از داروهای رقیق کننده خون استفاده می کند، خطرناک می باشد.
  • ممکن است خونریزی، کبودی و درد درجاییکه سوزن فرو می رود، ایجاد می شود.
  • ممکن است سوزن شکسته و به یکی از اندام های داخلی آسیب برساند (بسیار نادر).
  • سوزن استریل نشده می تواند بیمار را آلوده کند.
  • اگر عمیقا وارد قفسه سینه و یا قسمت بالایی پشت شود، امکان خوابیدن ریه ها وجود دارد(بسیار نادر).

 

نکته مهم:

طب سنتی

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

فواید استفاده از طب سوزنی بعنوان راهی برای کنترل و درمان انواع درد در خیلی از افراد ثابت شده است. همچنین تحقیقات نشان می دهند که طب سوزنی در افرادیکه به عملکرد آن معتقد اند، بیشتر است. از آنجاییکه این درمان اثرات جانبی خیلی کمی داشته، استفاده از آن حداقل برای امتحان و بررسی کارایی آن روی شما و کاهش دردهایتان بخصوص اگر بدنتان به سایر روش های کاهش درد جواب نمی دهد، مفید می باشد. استفاده از بعضی از انواع طب سوزنی در زنان باردار خطرناک می باشد.

 

مزاج های مختلف در اشیا

در این مقاله سعی داریم شما را با مزاج های مختلف مثل مزاج اشیا،مزه ها،رفتارها،اندام های بدن و… آشنا کنیم:

 

  مزاج مزه ها:

هر کدام از مزه ها و بوها نشان دهنده ی طبیعت و ویژگی خاص گیاهان هستند که تأثیرات خاصی در بدن دارند. خوراکی هایی که مزه ی ترش دارند مانند آبغوره، آبلیمو، سماق و سرکه پس از خوردن، سردی و خشکی را در بدن بالا می برند و زیاده روی در خوردن آنها بر روی دستگاه عصبی و تنفسی تأثیر بدی خواهد داشت.
خوراکی هایی که مزه ی تلخ دارند، گرمی و خشکی بدن را بالا می برند و امکان خونریزی را افزایش می دهند امّا دستگاه گوارش را پاکسازی می کنند.
خوراکی هایی که مزه ی تند دارند، گرم و خشک هستند و برای افراد بلغمی مفید و برای افراد صفراوی مزاج مضر هستند.
خوراکی هایی که بی مزه (گَس) هستند، مزاج سرد و مرطوب دارند که مصرف بیش از اندازه ی آنها نیروی بدن را ضعیف می کند.

مزاج مزه های مختلف:

                مزه

مزاج

ترش

سرد وخشک

تلخ

گرم و خشک

شیرین

گرم و مرطوب

شور

گرم و خشک

تند

 گرم و خشک

بی مزه

سرد و مرطوب

مزاج رفتارها:

رفتارها نیز دارای مزاج هستند. هر کدام از رفتارها می توانند گرمی بخش جسم و روح شوند. برای نمونه: صداقت، امانت داری، تواضع، مهرورزی، یکدلی، عفو و بخشش، شجاعت، همکاری، دیدار دوستان، پُرحرفی، صله ی رحم، شادی، حرف های امیدبخش و آشتی از رفتارهای گرم هستند و به انسان انرژی می بخشند و رفتارهایی مثل: دشمنی، دروغ، تکبر، کینه، خیانت، حرص و طمع، سخن چینی، کم حرفی، غیبت، بدگویی، حسادت، ریاکاری، گوشه گیری، قهر و دوری از جمعیّت از رفتارهای سرد هستند و انسان را دچار ضعف و بی حالی و افسردگی می کنند.
افرادی که در یادگیری مسائل و نکات درسی، دقت کمتری دارند و حس می کنند توانایی آن ها در درک مطالب در مقایسه با بقیه کمتر است یا صبر و حوصله ی آن ها در انجام برنامه هایشان زیاد است و سر فرصت به کارهایشان می پردازند در گروه افراد سرد مزاج قرار می گیرند. همچنین افرادی که هنگام انتخاب دچار تردید می شوند و سریع تصمیم نمی گیرند، در گروه افراد سرد مزاج قرار می گیرند.
افرادی که هر لحظه یک حس دارند و نظرات و احساس شان هر لحظه تغییر می کند در گروه افراد رطوبت مزاج قرار دارند.

مزاج مردان و زنان:

مزاج مردان نسبت به زنان گرم تر و خشک تر است و مزاج زنان بیشتر به سردی و تری تمایل دارد؛ به همین علت خانم ها بیشتر از آقایان دچار بیماری هایی مثل درد مفاصل می شوند و ضعیف تر از آقایان هستند.
همچنین مردان، صفرای بیشتری نسبت به زنان دارند و زنان بلغم شان نسبت به مردان زیادتر است. به همین دلیل است که زنان منطق بیشتری نسبت به مردان دارند و مردان عصبی تر و غیرمنطقی تر هستند.

زوج مناسب هر مزاج:

بر اساس طب سنتی، انسان ها دارای مزاج های مختلفی هستند و این اختلاف در مزاج ها، باعث بروز اختلاف در نیازها، استعدادها، توانایی ها، افکار و… در میان آنها می شود.
دو انسان با مزاج های متفاوت که می خواهند با هم زندگی کنند نیز همانند گرمی، سردی، رطوبت و خشکی می توانند آثار خوب و یا بدی بر یکدیگر داشته باشند. بنابراین شناخت مزاج ها می تواند یکی از مهم ترین روش ها برای انتخاب همسر مناسب و داشتن یک زندگی موفق زناشویی باشد.
به طور کلی حالت مطلوب در ازدواج، ایناست که دو نفر با مزاج نزدیک به هم با یکدیگر ازدواج کنند تا بهتر همدیگر را درک کرده و با مشکلات کمتری مواجه شوند. در واقع باید هر دو گرم مزاج یا هر دو سرد مزاج باشند. مثلاً هر دو صفراوی مزاج یا دمومی مزاج یا یکی از زوجین صفراوی مزاج و دیگری دموی مزاج باشد یا اینکه هر دو بلغمی مزاج یا هر دو سوداوی مزاج باشند.
اگر دقت کنیم می بینیم که بسیاری از اختلافات زوجین به علت ناسازگاری مزاج آن ها با یکدیگر می باشد که با اصلاح مزاج می توان بسیاری از آن ها را حل نمود. برای مثال اگر یک مرد گرم مزاج (صفراوی) با یک زن سرد مزاج (بلغمی) ازدواج کند، ممکن است کوچکترین اختلاف بین آن ها این باشد که چون زن سرد مزاج است در فصل بهار در و پنجره های خانه را می بندد تا سردش نشود و مرد اعتراض می کند که من گرمم شده و در را باز می کند و زن شکایت می کند که من سردم می شود. یا اینکه وقتی می خواهند به مهمانی بروند، مرد (گرم مزاج) خیلی سریع آماده می شود و زن که سرد مزاج است. خیلی آرام و با حوصله خود را آماده می کند به همین دلیل مرد هم عصبی شده و مدام غُر می زند. این مسائل جزئی در دراز مدت می تواند زمینه ی اختلافات بیشتر یا حتی جدایی زوجین را به وجود آورد.
در صورتی که زوجین بدون در نظر گرفتن مزاج یکدیگر با هم ازدواج نموده باشند می توانند با تغییر روش زندگی شان و استفاده از روش هایی مثل استفاده از مصلح، حجامت و… مزاج خودشان را اصلاح نمایند تا با مشکلات کمتری مواجه شوند.

مزاج های مختلف بدن:

با شناخت مزاج اندام های بدن می توانید با توجه به طبع تان از بروز بیماری ها جلوگیری کنید. برای مثال قلب، گرم ترین و خشک ترین عضو بدن است که اگر به هر علتی این حرارت و خشکی از دست برود، قلب بزرگ شده و ناراحتی های قلبی ایجاد می شود.
کبد، گرم ترین و مرطوب ترین عضو بدن است، چون مهم ترین عامل رشد و تغذیه ی بدن انسان است و رشد بدن با گرمی و رطوبت کافی به وجود می آید.
استخوان، سردترین عضو بدن است که اگر رطوبت آن زیاد باشد، موجب نرمی استخوان می شود.
چربی، سرد و مرطوب است. مغز هم سرد و مرطوب است به این علت که با ورود اطلاعات زیاد به آن، دچار گرمی و خشکی نشود؛ زیرا گرمی و خشکی موجب بی خوابی و اضطراب می شود.
پوست، به ویژه پوست دست و انگشتان، معتدل ترین عضو بدن است.

مزاج برخی از اندام های بدن:

اندام های با مزاج گرم

اندام های با مزاج سرد

اندام های با مزاج مرطوب

اندام های با مزاج خشک

 قلب

زردپی

خون

مو(سرد وخشک است)

خون

پیه (دنبه)

چربی

استخوان

کبد که شبیه خون لخته شده است.

چربی

مغز (سرد و مرطوب است)

قلب

گوشت

مو

گوشت پستان و بیضه ها

پوست

ماهیچه ها

استخوان

نخاع

شریان ها (سرخرگ ها)

طحال

غضروف

ریه

غشاء (پوسته سلول)

کلیه

پوست

کبد

اعصاب حرکتی

    سرخرگ ها

عصب

طحال

اعصب حسی

رگ های بدون ضربان (وریدها)

نخاع

کلیه

 ورید

پوست معتدل کف دست

مغز

ماهیچه و پوست

زردپی

طبع ساعات شبانه روز:

با دانستن ساعات شبانه روز می توانید با توجه به مزاجی که دارید و شرایطی که در آن زندگی می کنید، یک برنامه ی صحیح غذایی یا ورزشی برای خودتان تنظیم کرده و با رعایت آن، همیشه سالم بمانید.
با توجه به طبیعت ساعات شبانه روز و طبیعت اندام ها به راحتی می توان فهمید که در چه ساعاتی از شبانه روز فعالیت کدام یک از اندام ها کاهش یا افزایش می یابد. برای نمونه، کبد که دارای طبع گرم و خشک می باشد در شش ساعت سوم (بعد از ظهر) حرارتش بیشتر شده و در شش ساعت اول (صبح) حرارتش کاهش می یابد.
در طول یک شبانه روز، کامل، شب سرد و مرطوب و روز گرم و خشک است. خلط صفرا از ساعت ۱۲ ظهر تا ۶ عصر، خلط سودا از ساعت ۶ عصر تا ۱۲ شب، خلط بلغم از ساعت ۱۲ شب تا ۶ صبح و خلط دم از ساعت ۶ صبح تا ۱۲ ظهر بیشتر ساخته می شوند.
به همین ترتیب، بیماران بایستی بدانند که بر اساس غلبه ی نوع مزاج خود در چه ساعاتی از شبانه روز ممکن است یکی از اخلاط آن ها افزایش پیدا کند. مثلاً دیده شده است که سکته های قلبی بیشتر در ساعات ۶ صبح تا ۱۲ ظهر یا به عبارت دقیق تر از ۶ صبح تا ۸ صبح اتفاق می افتد و این امر نشان دهنده ی افزایش خلط دم در زمان وقوع سکته است و به همین دلیل است که پزشکان طب سنتی، فصد (رگ زدن) خون افراد دموی مزاج را در ساعات اولیه ی صبح توصیه می کنند. همچنین به علت افزایش خلط سودا، غم و غصه و گریه و زاری در ساعات ۶ عصر به بعد بیشتر حس می شود. به همین دلیل است که فصد خون افراد سوداوی مزاج را بیشتر در شب توصیه می کنند.

مزاج فصل ها:

هر یک از فصول چهارگانه ی سال ویژگی هایی دارند که بر حالات بدن آدمی تأثیر می گذارند:

فصل بهار:

مزاج فصل بهار گرم و مرطوب یا به عبارتی معتدل است. بهار خون را به حالت اعتدال می کشاند، رنگ چهره را سرخ می کند و گرمای موجود در آن مثل تابستان آن قدر شدید نیست که خود را بسوزاند و رنگ چهره را به زردی بکشاند. مزاج فصل بهار با مزاج کودکان و نوجوانان سازگار است.
خونریزی از بینی، تشدید بیماری های روانی در افراد سوداوی مزاج، پیدایش جوش و دمل، پیدایش خلط خونی در دهان و حساسیّت از جمله بیماری های شایع در این فصل می باشد که به علت افزایش خلط سودا در خون بدن می باشد.
برای معالجه بیماری های بهاری، انجام فصد خون، حجامت، خوردن انواع مواد ملین (نرم کننده)، مُدر (ادرارآور) و استفراغ آور و پرهیز از پرخوری و نوشیدن مایعات زیاد در این فصل برای رقیق کردن اخلاط زیاد شده در خون مفید است.

فصل تابستان:

مزاج فصل تابستان گرم و خشک است. در این فصل خلط صفرا در بدن افزایش یافته و خلط بلغم کاهش می یابد. به همین دلیل در این فصل، افراد صفراوی مزاج ( ۲۰ تا ۴۰ ساله) آسیب می بینند ولی پیران (افراد بالای ۶۰ سال) نیرو می گیرند و حال شان بهتر می شود. همچنین به علت گرمی و خشکی هوا، افرادی که از نظر جسمی ضعیف می باشند در شرایط خطرناکی قرار می گیرند.
بیماری هایی که در این فصل بروز می کند عبارتند از: تب، لاغر شدن جسم، درد گوش، عفونت چشم و سایر بیماری های چشمی و جوش های صفراوی (مثل آکنه). میل کردن نوشیدنی های خنک یا ترش مزه و سبزی ها و میوه های تازه مانند هندوانه، خیار، کاسنی، شربت آبلیمو، شربت زرشک و… در فصل تابستان مفید هستند.

فصل پاییز:

مزاج فصل پاییز سرد و خشک است. پاییز فصل کاهش خلط خون می باشد؛ این فصل به علت خشک بودن هوا، برای افراد پیر مناسب نمی باشد.
در فصل پاییز طحال بزرگ شده و موجب کم خونی می شود؛ نیروی هاضمه و نیروی دفعی بدن نیز ضعیف می شوند.
بیماری های فصل پاییز که به علت افزایش خلط سودا بروز می کند عبارتند از: خارش پوستی، اگزما، خشکی و پوسته پوسته شدن پوست، کچلی، انواع سرطان (زیرا سرطان ها اکثراً به علت افزایش خلط سودا در بدن می باشند)، بزرگی طحال تب، تکرر ادرار، درد مفاصل، درد سیاتیک، درد پشت و درد ران ها، یبوست، بیماری های ریوی، پیدایش یا بروز بیماری های عفونی خطرناک مثل سل.
خوردن میوه های پاییزی و مرکبات در فصل پاییز بسیار مفید است زیرا باعث رقیق شدن خون و تولید خون تازه و سالم در بدن می شود (باید از میوه های پاییزی ترش، قبل از غذا و از میوه های پاییزی شیرین بعد از غذا استفاده نمود).

فصل زمستان:

فصل زمستان دارای طبع سرد و مرطوب است. در این فصل از میزان خشکی هوا کم شده و رو به رطوبت می رود.
انجام حجامت در این فصل توصیه نمی شود، خصوصاً در مورد افراد بلغمی که سرد مزاج هستند.
زمستان بیشتر از هر فصل دیگری خلط سودا را از بین می برد زیرا در آن هوا سرد بوده و روز کوتاه و شب دراز است و بالعکس خلط بلغم را بالا می برد.
بیماری های فصل زمستان عبارتند از: بیماری های عفونی، سرماخوردگی، گرفتگی صدا، گلودرد، پهلو درد، سنگ کلیه و مثانه، پشت درد، بیماری های عصبی و سردردهای مزمن ( مثل سینوزیت و میگرن).
در این فصل، مصرف غذاهای پخته شده و گوشت کباب شده مثل گوشت شتر که دارای طبع گرم می باشد برای تعادل مزاج افراد بلغمی، بسیار مفید می باشد.

نکات مهم:

– بیشترین میزان خلط دم که قسمت اصلی خون است در بهار و کمترین میزان آن در پاییز دیده می شود.
– بیشترین میزان خلط بلغم در زمستان و کمترین میزان آن در پاییز دیده می شود.
– بیشترین میزان خلط صفرا در تابستان و کمترین میزان آن در زمستان دیده می شود؛ زیرا صفرا از سوختن اخلاط دم و بلغم به وجود می آید و زمستان فصل تولید اخلاط است نه فصل سوزاندن اخلاط!
– بیشترین میزان خلط سودا در پاییز و کمترین میزان آن در زمستان می باشد.
– بهار برای همه ی سنین به خصوص کودکان و نوجوانان زیر ۲۰ سال (یعنی دموی مزاجان) خوب است.
– تابستان برای افراد پیر بالای ۶۰ سال (یعنی بلغمی مزاجان) مفید است.
– پاییز برای هیچ دوره ای از عمر مفید نیست. زیرا در این فصل، خلط خون و بلغم (که اخلاط مهم تر خون هستند) به حداقل میزان خود در طول سال می رسند. به همین دلیل افراد پیر در این فصل بیشتر می میرند و از طرفی خلط سودا در این فصل افزایش پیدا می کند.
– زمستان برای سنین جوانی (۲۰ تا ۴۰ سالگی) مناسب است چون بلغم در این فصل افزایش پیدا می کند و همچنین برای سنین میانسالی (۴۰ تا ۶۰ سالگی) به علت حذف سودا از خون مفید می باشد.
– در طول یک ماه قمری، بیشترین زمان افزایش اخلاط، مربوط به دوازدهم تا پانزدهم هر ماه قمری است، بنابراین انجام حجامت در این اوقات بسیار مفید و مؤثر خواهد بود.
– در طول یک سال قمری، بیشترین زمان افزایش اخلاط، در اواسط فصل بهار و سپس اواسط فصل پاییز اتفاق می افتد؛ به همین دلیل انجام حجامت در این فصل ها بیشتر توصیه می شود.
– در طول عمر انسان، بیشترین زمان افزایش اخلاط مربوط به سنین ۱۷ تا ۳۵ سالگی است که فرد بایستی در این سنین کارهای لازم مثل تغذیه ی مناسب، انجام حجامت و… را انجام دهد تا سلامتی خود را حفظ کند.

مزاج کوه هاو دریاها:

اگر کوه ها در جنوب شهر باشند هوای شهر بسیار سرد و اگر کوه ها در شمال شهر باشند هوای شهر گرم است.
اگر دریا در جنوب شهر باشد هوای شهر بسیار گرم و مرطوب و اگر دریا در شمال شهر باشد، هوای شهر بسیار سرد و مرطوب می شود.

مزاج مناطق جغرافیایی:

مزاج مردم هر منطقه به محیط جغرافیایی آن منطقه نیز بستگی دارد. برای مثال مزاج مردم مناطق کوهستانی مثل دماوند سرد و خشک، ساکنان مناطق بیابانی مانند استان یزد گرم و خشک، ساکنان مناطق کنار دریا که در جنوب آنها کوه قرار دارد مثل حاشیه ی شمال ایران و اطراف دریای مازندران سرد و مرطوب است و مردم این مناطق به علت رطوبت بالا معمولاً آرام و صبورند. همچنین بیماری های مفصلی در این مناطق به خصوص در خانم ها بیشتر دیده می شود؛ به همین دلیل در رژیم غذایی این مناطق سیر، پیاز و سیاه دانه بیشتر استفاده می شود.

مزاج لباس ها و پوشش ها:

لباس هایی که می پوشیم نیز دارای مزاجی از نوع سردی و گرمی هستند و می توانند موجب ایجاد سردی و گرمی در بدن شوند. برای نمونه لباس پشمی گرم است. ابرایشم خیلی گرم است، کتان و لباس هایی از جنس پلاستیک (آکرولیک) سرد هستند، فرش ماشینی سرد است. کسی که روی این فرش می خوابد احساس سردی می کند، به همین دلیل در مناطق سردسیری مانند آذربایجان، اردبیل، زنجان و کردستان از تشک های پشمی استفاده می شود، ولی در مناطق گرمسیری مانند کاشان و یزد از تشک های پنبه ای استفاده می کنند. در مناطق سرد و مرطوب مانند شمال ایران از نَمَد استفاده می کنند که یک نوع فرش ساخته شده از پشم فشرده است و در مناطق گرم و مرطوب مانند جنوب ایران از حصیر استفاده می کنند.

مزاج انواع بادها:

مزاج باد جنوب و اطراف آن گرم و مرطوب است و مزاج باد شمال و اطراف آن سرد و خشک است.
همچنین مزاج باد صبا که از سمتِ مشرق می وزد، کمی مایل به گرمی بوده، معتدل است و حرارت مطلوبی دارد. مزاج باد دَبور(۱) کمی مرطوب بوده و معتدل است.

تأثیر نور بر حالات روانی انسان:

با اعتقاد روان پزشکان افسردگی فصلی در فصل های پاییز و زمستان به دلیل کاهش نور دریافتی بدن می باشد. به همین دلیل آن ها شیوه ی نور درمانی را برای درمان این گروه از بیماران پیشنهاد می کنند.
با افزایش جمعیت و زندگی در آپارتمان ها، برخورداری از نور آفتاب نسبت به زندگی در خانه های حیاط دار گذشته کاهش یافته است.
ساکنان این گونه منازل، خانه را محیطی مناسب برای گذراندن اوقات فراغت نمی دانند و از محیط خانه دلزده می شوند. کوچک شدن خانه های امروزی در کاهش صمیمیت اعضای خانواده بسیار مؤثر است. زمانی که خانه کوچک باشد کودک نمی تواند انرژی خود را آزاد کند و دچار افسردگی یا لجبازی می شود که موجب جدایی کودک از مادر و دیگر اعضای خانواده می شود. البته این مشکل در اکثر کشورهای صنعتی و در شهرهای بزرگ دنیا وجود دارد که باید امکانات شهری برای استفاده از نور آفتاب و هوای آزاد و همچنین استفاده از تفریحات سالم وجود داشته باشد تا ابتلا به بیماری های روحی – روانی و حتی جرم و جنایت در شهرها که اکثراً منشأ روانی دارد به حداقل برسد.

مزاج انواع عطرها:

عطرها نیز هر کدام مزاج مخصوصی دارند که شناخت و استفاده از آن ها به حفظ سلامتی بدن کمک می کند. مثلاً یک فرد گرم مزاج با بوییدن عطر گرم، دچار سردرد می شود ولی همین بوی گرم موجب آرامش فرد سرد مزاج می شود. برعکس این حالت، یعنی وقتی فرد سرد مزاج بوی ترشی و یا هر بوی سرد دیگری را بو کند، موجب ایجاد سردرد و بی حوصلگی در او می شود.
عطر گل محمدی، گل مریم و گل یاس عطرهای گرم و لطیف هستند، همچنین عطرهایی مانند عطر بوی مُشک خیلی گرم است.
بوی سرکه، آب لیمو، ترشی ها، بوهای اسیدی و بوی لجن از بوهای سرد هستند. بوی مواد شیمیایی مانند مواد سفید کننده، بنزین، نفت، ضد عفونی کننده ها اثرات سردی بخشی برای مغز دارند و بوهای سرد می باشند که بو کردن دائمی آن ها موجب مشکلات عصبی و حتی فراموشی می شود.

مزاج انواع رنگ ها:

همان طور که خوردن غذاهای نامناسب موجب بروز بیماری می شود، تماشای رنگ های نامناسب نیز در جسم و روح فرد تأثیرگذار است؛ به همین دلیل افراد باید با توجه به مزاج خود رنگ های مختلف را تماشا و یا از تماشای دائمی رنگ های نامناسب با مزاج شان خودداری کنند.

مزاج برخی رنگ ها:

رنگ آبی آسمان، رنگی معتدل و مناسب با مزاج همه ی انسان ها است. رنگ سبز نیز رنگی معتدل و آرام بخش است. بنابراین به انسان های ناامید و افسرده توصیه می شود از رنگ سبز استفاده کنند.
رنگ سفید و سیاه طبع سرد دارند البته میزان سردی رنگ سیاه بیشتر از رنگ سفید است به همین دلیل می توانیم بگوییم رنگ سیاه سرد و خشک و رنگ سفید سرد و مرطوب است و تماشای مداوم این رنگ ها موجب منفی نگری، ناامیدی و غم می شود.
قرمز رنگی گرم است. تماشای گلزارهایی با رنگ قرمز گرمابخش، انرژی دهنده و شادی آور است. صحنه هایی که کاملاً قرمز هستند، انرژی زاد بوده و برای انسان های گرم مزاج مناسب نمی باشند.
رنگ زرد طبع گرم و تر و رنگ نارنجی طبع گرم دارد. رنگ آجری، رنگ خاکی و گندم گون رنگ معتدل و آرام بخش هستند.
رنگ بنفش دارای طبع سرد و خشک است و برای رفع بی خوابی و تقویت حافظه توصیه می شود.

مزاج انواع چهره ها:

تماشای صحنه های مختلف تأثیر مثبت یا منفی در افراد دارد. برای مثال دیدن انسان های ناشکر، ظالم، کینه توز و بدجنس سردی زا و ناامید کننده است و برعکس تماشای چهره ی پدر و مادر و انسان های مؤمن گرمابخش است.
از جمله صحنه های گرم می توان به تماشای صفحات قرآن و صفحات دعا که موجب افزایش نور چشم می شود، اشاره کرد.
تماشای چهره ی نامحرم و صحنه های گناه به شدت سرد و خشک است.
تماشای صحنه های جنسی سودازا است. این صحنه ها در ابتدا موجب گرمی و تحریک می شود و سپس سردی می آورد و به همین دلیل موجب سستی جسم و روح می شود. دیدن صحنه های نفرت انگیز، ظلم و جنایت، سردی بخش است.

مزاج انواع صداها:

تمامی صداهای آرام و مداوم طبیعت گرم دارند و انرژی بخش هستند. از جمله ی این صداها می توان به صدای برگ درختان بید هنگام وزش باد، صدای شُرشُر آب و صدای آواز خروس هنگام سحر اشاره کرد.
صداهای ترسناک طبیعت سردی دارند به همین دلیل پس از شنیدن این صداها باید خوراکی هایی با طبع گرم استفاده کرد و نوشیدنی های گرم نوشید. بیشتر اوقات نیز نوشیدن آب که یک قطعه فلز خیل گرم داخل آن انداخته باشند (مانند نوشیدن آب طلا) توصیه می شود. از جمله ی صداها با مزاج سرد می توان به صدای رعد و برق و صدای سیل اشاره کرد. همچنین باید با هر حادثه ی ترسناک طبیعت مانند زلزله، خورشید گرفتگی و… نماز آیات خواند تا جسم و روح با گرمای عبادت آرام شود.
صداهای سرد و سودازا موجب خستگی جسم، افزایش غلظت خون، وزوز گوش، خستگی اعصاب، سردرد، کم حوصلگی، لرزش اندام، کم خوابی و تفکرات منفی و رفتارهای سوداوی می شوند. از جمله ی این صداها می توان به صداهای صنعتی مثل صدای موتور کارخانجات، موتور اتومبیل ها، هواپیما و… اشاره کرد.
از جمله صداهایی که دارای مزاج گرم هستند می توان به آواهای معنوی مانند صدای دعاها، مناجات شبانگاهی، دعاهای دسته جمعی، زمزمه ی دعاهای ندبه، سمات ، مُجیر، جوشن، افتتاح و… اشاره کرد. این آواها به روح و جسم انسان انرژی و قدرت می بخشند.
دعای پدر بر سر سفره، هنگامی که از خداوند سپاس گزاری می کند گرم است و مزاج غذای سفره را گرم تر می کند.

مزاج انواع لحن صدا:

لحن صدا نیز دارای مزاج می باشد. کلام محکم، هدفدار و رُک گرم است و کلام تردیدانگیز و شک آفرین سرد است.
بعضی از صداها دارای گرمی خاصی هستند و عطری روح بخش دارند و جملاتی که با این صداها ادا می شوند، بر دل می نشینند و عمق وجود را گرم می کنند.
لحن همراه با امید از طبع گرم برخوردار است و لحن همراه با ناامیدی طبع سرد دارد.
جالب است بدانید که حتی اگر کلام غیر معقولی به صورت روان، محکم و استوار بیان شود، توجه را به سمت خود جلب می کند و موجب استحکام می شود.

مزاج انواع نواهای موسیقی:

نواهای موسیقی همگی دارای قدرت ایجاد گرمی، سردی و خشکی در بدن و روان هستند. شناخت مزاج سازها و دستگاه ها برای به کارگیری آن ها و یا ترک شنیدن آن ها برای افراد ضروری است.
نوای گرم نوایی است که موجب شور، نشاط و حرکت شده و ضربان نبض را افزایش می دهد. همچنین هر نوایی که موجب سستی، سردی و غم شده و ضربان نبض را کاهش دهد، نوای سرد تعریف می شود.
بر این اساس نواهای موسیقی شرقی مانند نی، دُهُل، چنگ، عود، دف، سه تار، تار، سنتور و…گرم می باشند و دستگاه های موسیقایی مانند نوا، شور، همایون، اصفهان، بیات ترک، سه گاه، چهار گاه و… صداهای گرم تولید می کنند. همچنین صداهای بم (کلفت)، گرم و صداهای زیر (نازک)، سرد هستند.
انسان ها وقتی به سن پیری می رسند بیشتر از نواهای موسیقی شرقی که دارای طبع گرم هستند، لذت می برند. این در حالی است که در سن جوانی از نواهای سرد و خشک مثل موسیقی غربی (سودازا) بیشتر استقبال می کنند.

مزاج انواع دودها:

دودها نیز مزاج و خاصیّت ویژه ای از خود نشان می دهند. گاهی موجب بروز آرامش در انسان و گاهی باعث شور و هیجان می شوند و زمانی باعث بی قراری، سستی، نگرانی و ناامیدی می شوند. برای مثال دود اسفند، کندر و عود، دود آتش چوب، هیزم، کاه، دود پشم و ابریشم گرم هستند و دود آتش چوب انار، گرم و خشک و دود آتش چوب گز بسیار گرم است.
از جمله دودهایی که ابتدا بسیار گرم و سپس بسیار سرد هستند می توان به دود تنباکو اشاره کرد. به همین دلیل ابتدا انرژی کوتاهی به فرد می دهد سپس مغز را سرد می کند. دود تریاک نیز ابتدا گرم سپس بی نهایت سرد است.
همچنین از جمله دودهایی که سرد هستند می توان به دود بنزین، نفت و گازوئیل، دود مواد پلاستیکی، دود زباله و دود پنبه اشاره کرد.

مزاج انواع زخم ها:

زخم ها نیز بر حسب رنگ، بو و شکل دارای مزاج هستند و باید برحسب نوع آن ها، روش درمان را انتخاب کرد.
مزاج زخم های قرمز و زردرنگ گرم است و زود درمان می شوند. زخم های سفید زخم های سرد و دیر درمان هستند و تا زمانی که رنگ زخم تغییر نیافته، زمینه ی آن ایجاد نمی شود. همچنین هر چقدر رنگ زخم تغییر کند و به طرف رنگ قرمز متمایل شود، بوی عفونت آن کم شده و درد آن نیز کاهش پیدا می کند.

مزاج انواع بیماری ها:

از جمله بیماری هایی که دارای مزاج سرد می باشند می توان به بیماری های پوستی، آسم، سینوزیت، شب ادراری، یبوست، صرع، بیماری های مفاصل، ریزش مو، ام اِس و… اشاره کرد. همچنین بیماری هایی با مزاج گرم شامل بیماری هایی مانند لکه های تیره و جوش در پوست، اسهال، میگرن و خونریزی های مختلف می باشند. همگی این بیماری ها به علت سردی و گرمی ایجاد می شوند بنابراین برای پیشگیری از بروز بیماری ها باید خوراکی های متعادل و مناسب با طبع میل نمود.

مزاج انواع سنگ ها و فلزات:

فلزات نیز از مزاج خاص خود برخوردارند. این مزاج از طریق تماس بدن با فلز منتقل می شود و گاهی اثرات بسیار عمیقی در بدن باقی می گذارد به طوری که جبران برخی از آن ها بسیار دشوار است. مثلاً سرب بسیار سرد است تا حدی که اگر یک قطعه فلز سرب بر کمر مردی بسته شود موجب ناباروری در او می شود. همچنین نقره، روی، آهن، آلومینیوم و چُدن همگی سرد هستند.
مزاج طلا بسیارگرم است. مس و فلزات ترکیبی مانند برنج نیز گرم هستند. مزاج گوگرد و جیوه گرم وخشک هستند.
الماس دارای مزاج گرم و خشک است و از خواص درمانی آن می توان به بستن آن بر شکم و درمان ناراحتی و مشکلات دستگاه گوارش اشاره کرد. همچنین این کار باعث هضم غذا می شود و معده را تقویت می نماید.
سنگ مرمر نیز دارای مزاج سرد و خشک می باشد.

مزاج انواع سایه ها:

مزاج سایه ی درخت بید، سرد و آرام بخش است و برای فرد تب دار مفید می باشد. همچنین سایه ی درختان گیلاس، اقاقیا، زبان گنجشک، زردآلو، صنوبر و سرو نیز سرد هستند. مزاج سایه ی درختان گردو، توت، چنار و نارون گرم هستند. امّا مزاج سایه ی درخت انگور معتدل است.

 

خوراکی های مفید و مضر برای انواع مزاج ها

 در این مقاله سعی داریم شما را با خوراکی های مفید و مضر برای انواع مزاج،تغذیه در دوران پیری،ورزش مناسب با طبع،خوراکی های ناسازگار با هم و خوراکی های معتدل آشنا کنیم:

 

هر فردی باید خوراکی های متناسب با مزاج خودش میل کند. برای مثال افراد صفراوی مزاج، باید خوراکی های مرطوب و خنک و افراد سودایی مزاج، خوراکی های گرم و مرطوب میل کنند؛ در این قسمت به خوراکی های مفید و مضر برای انواع مزاج ها اشاره می کنیم.

خوراکی های مفید برای افراد دموی مزاج:

خوراکی های مفید و مضر برای انواع مزاج ها

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

نوشیدن روزی شش لیوان آب خنک نیم ساعت قبل و دو ساعت و نیم بعد از غذا، زرشک، کاهو، خیار، انار ترش، سبزیجات، سوپ جو، لیمو ترش تازه، خوردن سالاد قبل از غذا، روغن زیتون، حبوبات و غلات جوانه زده، عسل به مقدار کم، شاه توت، کدو خورشتی، نعناع، شاهی، پیازچه، انگور، انبه، خرما، موز، سیب، گلابی، زیتون، آب زرشک و خوردن غذاهای سبک مانند سبزیجات بخار پز برای افراد دموی مزاج مفید هستند.

خوراکی های مضر برای افراد دموی مزاج:

خوراکی های مضر برای افراد دموی مزاج

طب سنتی ایرنی-اسلامی در ضربان زندگی

خوردن غذاهای چرب و سرخ شده، شیرینی جات، ادویه جات تند، غذاهای شور، مصرف گوشت زیاد، کره و خامه، نخود، کنجد، سیاه دانه، غذاهای نشاسته ای، نان، آب یخ، دوغ، نوشابه، تخم مرغ، نوشیدن مایعات همراه با غذا یا بلافاصله بعد از غذا، توت خشک، کشمش، سس، رب، ترشی جات، سرکه، سیر، چای، قهوه، نسکافه، ماست، بادمجان و غذاهای ساندویچی.

خوراکی های مفید برای افراد صفراوی مزاج:

خوراکی های مفید برای افراد صفراوی مزاج

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

انواع مرکبات(پرتقال، لیمو شیرین، نارنگی و…)، انار، شاه توت، خیار، سیب، گلابی، آلبالو، گیلاس، آلو، گوجه سبز، زرشک، هندوانه، گرمک، کدو خورشتی، هویج، روغن زیتون، سوپ جو، سبزیجات مانند اسفناج و گشنیز، لیموترش تازه، انبه، به، نارگیل، زیتون، شاه دانه، شنبلیله، فندوق، پسته، جو، نخود، لپه، گوشت گنجشک، خاکشیر، اسفرزه، تخم ریحان، تخم مَرو، بارهنگ، ترشی جات طبیعی، مغز فلوس، ترنجبین، عسل به مقدار کم و همراه با لیموترش تازه، انگور، کاهو، تخم خیار، تخم کدو خام، تخم هندوانه، گوشت شتر، مرغابی، پیاز، کرفس، ترب، پونه، مرزه، کنگر، نعناع، شوید، شنبلیله، ریحان، روغن گردو، روغن تخم کتان، روغن شاه دانه، روغن مرزنجوش، روغن سوسن، پیاز، زعفران، زیره، زنیان، سیاه دانه، سیب زمینی بخار پز، دارچین، قارچ، بامیه، برگه ی هلو، برگه ی زردآلو، مغز بادام خام تازه، برنج سفید با روغن زیتون، کدو حلوایی، نخود فرنگی، عدس، ماش و لیموعمانی برای افراد صفراوی مزاج بسیار مفید است.

خوراکی های مضر برای افراد صفراوی مزاج:

خوراکی های مضر برای افراد صفراوی مزاج

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

چای، قهوه، نسکافه، لبنیات، تخم مرغ، غذاهای فریز شده و سرخ شده، سس و رب، غذاهای چرب، ماکارونی، آش رشته، سیر، خوراکی های گرم، نوشابه، ادویه جات تند، آب یخ، نوشیدن مایعات همراه با غذا یا بلافاصله بعد از آن، شیرینی جات قنادی و منصوعی، آجیل شور، گوشت قرمز، موز، غذاهای ساندویچی، خربزه و طالبی.

خوراکی های مفید برای افراد بلغمی مزاج:

13.1

گوشت شتر، گوسفند، کبوتر، سار، گنجشک، بوقلمون کباب شده، هل، دارچین، زنجبیل، زعفران، جوز هندی، انواع فلفل، دانه ی خردل، سیر و موسیر، ریشه ی چغندر، شلغم، هویج، کلم قمری، ترب سیاه و سفید، انواع کلم، کرفس، نعناع، ریحان، جعفری، مرزه، ترخون، تره و شوید، نخود، گندم، لوبیا چیتی، لپه، زیره ی سیاه، زیره ی سبز، تخم ریحان، قدومه ی شیرازی، خاکشیر، بارهنگ، بادام، گردو، فندوق، پسته، کنجد، ارده، عسل و شیره ی خرما.

خوراکی های مضر برای افراد بلغمی مزاج:

خوراکی های مضر برای افراد بلغمی مزاج:

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

خوردن مواد لبنی مانند شیر، ماست، دوغ، کره، پنیر، سرشیر، خامه و کشک، بدون استفاده از مصلح برای افراد بلغمی مزاج مضر است.
مصرف خوراکی هایی مثل: ترشی جات، کاهو، گشنیز، شاتره، خُرفه، کاسنی، اسفناج، خیار، گوجه فرنگی، گوجه سبز، آلو، توت فرنگی، زرشک، هندوانه، کدو، ترشک، زالزالک، لیموترش، گریپ فروت، جو، لوبیا سفید، لوبیا چشم بلبلی، عدس، ماش، اسفرزه، تخم خیار، تخم کدو، بذر کتان، شیر گاو (هر قدر شیر پر چرب تر باشد گرم تر است)، پنیر تازه، گوشت ماهی، گوشت اردک، غاز، گوشت و تخم مرغ ماشینی، گوشت و تخم پرندگان آبی، سرکه، انواع شور، برنج سفید، عدس، سیب زمینی، آب یخ، انواع نوشابه های گازدار، سوپ جو، آش جو، نارنگی، کیوی، گرمک، خیار پوست کنده، قارچ، ماش، جو، سس، رب گوجه فرنگی، کدوخورشتی، آش رشته، ماکارونی، پفک، شکلات، آدامس، بیسکویت، چیپس و… بدون استفاده از مصلح آن ها برای افراد بلغمی مضر می باشد.

خوراکی های مفید برای افراد سوداوی مزاج:

خوراکی های مفید برای افراد سوداوی مزاج

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

توت سفید، کشمش، انجیر، خرما، هل، دارچین، زنجبیل، زعفران، گوشت شتر، گوشت کبوتر، گوشت گنجشک و سار، زیره، گل گاوزبان و استفاده از ملین ها مثل قدومه ی شیرازی و… .

خوراکی های مضر برای افراد سوداوی مزاج:

خوراکی های مضر برای افراد سوداوی مزاج

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

گشنیز، کلم، تره، باقلا، عدس، تمشک، غوره ی خشک، خرمالوی کال، پوست هندوانه، هندوانه ی کال، گوشت گاو گوساله ی قرمز شده، گوشت ماهی سرخ شده، غذای مانده، گوشت قورمه، گوشت نیم پز و فریز شده، سوسیس، کالباس، انواع کنسرو، بادمجان، آش دوغ، آش سماق، ماست ترش، کشک، کاسنی، ترشک، انار ترش، زیتون، سماق، عدس، شاه دانه، جوی سیاه، چای، نسکافه، قهوه، قره قورت، رب انار، رب گوجه فرنگی، نوشابه های گازدار، آب جو، سرکه، آبغوره، روغن بنفشه، روغن بید، روغن نیلوفر، ماهی دودی، ماهی شور، خیار شور، نمک زیاد، پنیر شور، گوشت حیوانات پیر، همچنین پنیر، چای شیرین، شیرینی جات، تخم مرغ، ترشی جات، سرکه و… .

خوراکی های معتدل:

خوراکی های معتدل، خوراکی هایی هستند که مقدار گرمی آن ها به حدی نیست که موجب افزایش صفرا شود؛ یا میزان سردی آن ها به حدی نیست که موجب افزایش بلغم شود و برای همه ی انواع مزاج ها مناسب می باشند.
نمونه ای از خوراکی های معتدل عبارتند از: روغن حیوانی، روغن زیتون، روغن کنجد، کره ی حیوانی، روغن هسته ی انگور، خرما، کشمش، بادام شیرین، روغن بنفشه، شفتالو، زردآلوی شیرین، کاسنی، خرفه، بید، توت، نان سبوس دار(سنگک و نان جو)، عسل و نبات به جای شکر، سبزی، سیر، پیاز خام، زیتون، کرفس، آب گوشت، خاکشیر، خوردن شیر سرد یا آلوی خیس کرده قبل از خواب، سماق همراه تمام غذاها، نان همراه با پنیر و گردو، انار یا رب انار همراه غذا، عناب، آب زرشک روزی یک تا دو لیوان، کاهو، سکنجبین، شیره ی انگور، سیاه دانه، سرکه، آبلیمو و یا آبغوره همراه غذا، لبنیات محلی تازه، گل بنفشه و پودر سنجد.

خوراکی های ناسازگار با یکدیگر:

ماست و ترب، انار و حلیم، ماست و ترشی، ماست و ماهی، سرکه و حلیم، خربزه و عسل، خربزه و مویز، کله پاچه و انگور، خربزه و انبه، خربزه و انگور، پنیر و بادام، ماهی تازه و شیر، خوردن غذاهایی که دارای طبیعت سرد هستند با یکدیگر، خوردن غذاهایی که دارای طبیعت گرم هستند با یکدیگر، خوردن سرکه بعد از برنج، نوشیدن آب بعد از خوردن غذاهای ترش، خوردن ترشی بعد از شیرینی، خوردن خربزه و هندوانه بعد از خوردن آبگوشت و… .

تغذیه با توجه به طبع در دوران پیری:

تغذیه با توجه به طبع در دوران پیری

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

در دوران پیری به علت سردی طبع، امکان بروز یبوست، ضعف قوای جسمانی و سیستم ایمنی بدن، افزایش خلط بلغم و سودا، سنگ کلیه و مثانه، آسم و ناتوانی در اندام ها وجود دارد که برای کاهش این مشکلات روغن مالی بدن با روغن های گرم مثل روغن بادام یا کنجد، بسیار مفید است. همچنین افراد پیر باید از خوردن خوراکی های بلغم زا و سودازا مثل بادمجان سرخ کرده، هندوانه، خیار، جگر سفید، ماهی ساردین و قهوه بدون استفاده از مصلح آنها خودداری کنند.
خوردن میوه هایی مثل انجیر و آلو در فصل تابستان و انجیر خشک پخته شده در آب و شیره برای افراد پیر در فصل زمستان مفید است.

ورزش مناسب هر مزاج:

ورزش مناسب هر مزاج

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

هر فرد بسته به نوع مزاج و محیط جغرافیایی که در آن زندگی می کند، توانایی های خاصی در انجام یک رشته ی ورزشی دارد.
افراد سوداوی یا صفراوی مزاج برای رشته هایی مثل دو، ژیمناستیک، بسکتبال، ایروبیک، ووشو، تکواندو و در مجموع ورزش های سرعتی مناسب می باشند.
افراد دموی برای ورزش هایی مانند وزنه برداری، جودو، کُشتی و ورزش های سنگین مناسب می باشند.
افراد بلغمی مزاج بیشتر می توانند به ورزش های آبی مانند شنا بپردازند. این افراد استثنائاً اگر تمرینات و تغذیه ی درستی داشته باشند می توانند در بعضی ورزش های قدرتی مانند وزنه برداری و کُشتی نیز فعالیت کنند.

اصلاح مزاج چست؟

اصلاح مزاج در طب سنتی،برای سلامتی بسیار اهمیت دارد که در این مقاله به این موضوع خواهیم پرداخت:

اصلاح مزاج چسیت؟

اصلاح مزاج، یعنی درمان مزاج اکتسابی و بازگرداندن آن به مزاج اصلی و حفظ آن با استفاده از مٌصلح.

اصلاح مزاج

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

 اصلاح مزاج انسان:

برای حفظ سلامتی باید در بدن اخلاط را به تعادل نگه داشت , یعنی برای نگھداری آنھا باید اخلاط را تقویت کرد . برای تقویت ھر کدام لازم است غذای زاینده ھمان ماده یا خلط را به بدن رساند. از این رو به این کار (تقویت به عین) می گویند.ھر گاه یک یا چند ماده در بدن افزایش پیدا کند موجب بروز بیماری می شود . برای درمان آن بیماری باید آن ماده را کاھش داد و برای کاھش ماده اضافی باید از ضد آن استفاده کرد . مثلا برای کاھش حرارت (صفرا) باید رطوبت را افزایش داد (از صفرا زدا بھره گرفت) و برای کاھش سردی و خشکی باید از حرارت و رطوبت استفاده کرد ( سودا زدا) . 

مصلح چیست؟

به ماده ی خوراکی یا غیرخوراکی که مصرف همزمان آن با سایر مواد، طبع فرد را معتدل نموده و از مشکلات احتمالی ایجاد شده ی آنها جلوگیری می نماید و همچنین هضم آن را آسان تر می کند، مُصلح می گویند. برای نمونه اگر فرد صفراوی یا دموی بیش از حد عسل مصرف کند. موجب بروز حساسیّت یا خارش بدنش می شود یا اگر فرد بلغمی بیش از حد آب بنوشد موجب بروز بیماری، سردی، خستگی، سستی و پرخوابی در او می شود. بنابراین برای پیشگیری یا کاهش مشکلات ناشی از مصرف برخی مواد غذایی باید از مصلح آن استفاده نمود.

یا به تعریفی دیگر؛

منظور از مُصلح ؛ یک نوعی ماده ی غذایی یا گیاه دارویی است که مصرف آن به همراه غذاها ، در اصلاح و تعدیل عوارض جانبی آن غذا موثر است و هضم غذا را بهتر خواهد کرد و خواص غذا و جذب غذا را در بدن و ارگانهای مربوط مضاعف میکند و تقریبا غذا یا میوه ای یافت نمیشود که بدون مصلح مصرف شود اما متاسفانه امروزه تقریبا مصرف این مصلحات با غذاها کنار گذاشته شده که در هر یک از طبعهای چهارگانه دموی، بلغمی ، صفراوی و سوداوی، سبب کاهش کمی و کیفی جذب و هضم غذا و نیز بروز بیماری های عجیب و غریب شده .

انواع مصلحات از نظر خاصیّت:

اصلاح مزاج

طب ستنی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

مصلحات عمومی یا مصلحات مزاجی:

مصلحاتی که مزاج آنها، ضد مزاجِ مواد اصلی استفاده شده است؛ مثلاً ماست مزاج سرد و مرطوب دارد و افراد بلغمی و سوداوی که دارای مزاج سرد هستند، باید آن را با خوراکی هایی که دارای مزاج گرم و مرطوب هستند مانند زنیان، انیسون، پونه، نعناع و آویشن استفاده کنند تا مزاج ماست، معتدل شود و مشکلات ناشی از سرد بودن ماست بر آنها اثر نکند.

مصلحات تخصصی یا ذاتی:

این نوع مصلحات حالت عمومی نداشته و به صورت تخصصی در کنار سایر مواد استفاده می شوند. مثل خوردن مصلح زنیان که برای کم کردن مشکلات ناشی از خوردن ماست و خوردن مصلح انیسون که برای کم کردن مشکلات ناشی از خوردن رازیانه مصرف می شود.
در طب سنتی نیز گاهی اوقات بیماری آکنه یا جوش صورت که در اثر گرمی ایجاد می شود را با مصرف گیاه گرم رازیانه که خود نیز طبع گرم دارد درمان می کنند، زیرا رازیانه علاوه بر گرم بودن طبع خود، به طور ذاتی درمان کننده ی جوش غرور نیز هست، خصوصاً اگر در فصول سرد سال تجویز شده باشد. یا استفاده از دم کرده ی جو که بسیار سرد است ولی در درمان بیماری های سرد کلیوی مثل سنگ کلیه از آن استفاده می شود، زیرا جو علاوه بر سردی مزاج به طور ذاتی خاصیّت درمان بیماری های کلیوی را نیز دارد.

انواع مصلحات از نظر طریقه مصرف:

ممکن است مصلح یک خوراکی، بوییدنی باشد نه خوردنی. مثلاً مصلح گل سرخ در سردمزاجان، خوردن انیسون بوده ولی در گرم مزاجان فقط کافیست که مصلح کافور را استنشاق یا بو کنند. بوکردن کافور، سردرد ناشی از مصرف خوراکی گل سرخ را در گرم مزاجان کاهش می دهد.
یکی از اصول پیشگیری از بیماری ها، عدم استفاده از هر نوع ماده ی غذایی در هنگام بی اشتهایی است. اگر با اولین لقمه یا قاشق غذایی که در دهان خود می گذارید، احساس بدی پیدا می کنید، فوراً آن را دور بریزید و تا پیدا کردن اشتها هیچ نوع غذایی را میل نکنید؛ زیرا سلامتی شما در نخوردن آن است.
توصیه می شود افرادی که طبیعت گرم صفراوی یا دموی دارند، غذاهای سرد مصرف کنند تا گرمی آنان کم تر شود و افرادی که طبع سرد بلغمی یا سوداوی دارند، غذاهای گرم مصرف کنند و یا با مخلوط غذاهای سرد و گرم، اثر سردی و گرمی را متعال کنند.

اصلاح افراد بلغمی مزاج:

اگر افراد بلغمی مزاج، خوراکی های سرد میل می کنند حتماً باید همراه آن از خوراکی های گرم نیز استفاده کنند تا سردی آن بر آنها تأثیر نگذارد. برای نمونه هنگام استفاده از ماست که مقدار کم آن بلغم زا و مقدار زیادش سودازا است، بهترین کار آن است که از مصلح مزاجی ماست مثل پونه، نعناع، آویشن، زیره و یا حتی از مصلح تخصصی آن یعنی زنیان استفاده کنند و همچنین روزانه نیم ساعت نرمش و ورزش کنند. با رعایت این موارد به زودی طبع آنان اصلاح خواهد شد.
افراد بلغمی مزاج باید از خوردن لبنیات خصوصاً ماست، دوغ، ترشی جات و غذاهای سردی بخش بدون استفاده از مصلح آنها خودداری کنند و بیشتر از خوراکی های گرمی بخش مانند ارده، عسل، شیره ی انگور و خرما استفاده کنند.

اصلاح افراد صفراوی مزاج:

در مجموع این افراد باید از خوراکی های سرد و خنک استفاده کنند. عرق کاسنی و عرق شاه تره بهترین نوشیدنی برای این گونه افراد است؛ آنها برای شستشوی سر و بدن خود باید از سِدر استفاده کنند. بهترین روش برای اصلاح افراد صفراوی این است که از خوردن خوراکی های گرم بدون مصلح پرهیز کنند تا بتوانند سلامتی خود را حفظ کنند.
خوراکی هایی که موجب اصلاح مزاج در افراد صفراوی می شود، عبارتند از: لیموترش، زرشک، نارنج، گریپ فروت با عسل، تَرنَجبین، کاهو، کیوی، آلو بخارا، آلوچه، اسفناج، تمرهندی، لیموشیرین، پرتقال، نان جو و آش جو.

اصلاح افراد دموی مزاج:

افراد دموی مزاج بهتر است برای اصلاح مزاج شان از خوراکی هایی مانند میوه جات و سبزی جات تازه، مسهل های گیاهی ( مانند خاکشیر، اِسفرزه، بارهنگ، بالنگ و تخم ریحان)، سوپ یا آش جو، آش انار، آب زرشک، خیار، مرکبات، ماست، نان جو، برگه ی زردآلوی خیس شده، هلو، انجیر و آلو بخارا استفاده کنند. همچنین نوشیدن روزانه 6 لیوان آب خنک (نیم ساعت قبل از غذا و دو ساعت و نیم بعد از غذا)، کم کردن حجم غذا و استفاده از غذاهای سبک نیز یکی از بهترین راه های اصلاح مزاج در این افراد است.

نکته:

افراد دموی اگر همراه خوراکی های گرم از خوراکی های سرد استفاده نکنند، دچار جوش، خارش بدن و… می شوند.

اصلاح افراد سوداوی مزاج:

افراد سوداوی مزاج باید از خوردن غذاهای چرب، شور، مانده و بیات به خصوص گوشت، ماهی دودی، شیرینی جات مصنوعی، ادویه جات، عدس، آلو، اسفناج، کدو تنبل و هویج فرنگی پخته، چای و نیز خوردن قرص جلوگیری از بارداری، خودداری نموده و در عوض بیشتر از مُسهل های گیاهی، نان سنگک، سالاد فصل همراه مقداری جوانه ی گندم قبل از غذا، روغن زیتون و آش جو استفاده کنند و در بین غذاها از نوشیدن مایعات به خصوص آب یخ و نوشابه های گازدار و دوغ خودداری کنند. این افراد باید از مصرف کشک و ماست نیز پرهیز کنند.
مصرف پنیر همراه با چای شیرین در وعده ی صبحانه برای افراد سوداوی مزاج بسیار زیان آور است، زیرا رسوبات خود را در این نوع افراد افزایش می دهد.
اگر چنین افرادی به فکر اصلاح طبع خود نباشند شدیداً دچار افسردگی روحی خواهند شد و روز به روز از نظر جسمی لاغرتر می شوند.
در مجموع افراد سوداوی باید از غذاهای گرم و مرطوب استفاده نمایند. غذاهایی مثل برنج که مزاج سرد و خشک دارد برای افراد سوداوی مضر می باشد چون موجب ایجاد یبوست در آنها می شود.

مزاج خوراکی ها همراه با مصلح آنها:

اصلاح مزاج

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

در اینجا چند نمونه از خوراکی ها را به همراه مصلح آنها بیان می کنیم:

ادویه ها و چای های گیاهی

ادویه

مزاج

 انواع مصلحات

آویشن

گرم و خشک

نعناع، سرکه ی انگور

انیسون

گرم و خشک

رازیانه، فُلوس، سنکنجبین

بابونه

گرم و خشک

شربت انار و عسل

بومادران

گرم و خشک

انیسون

پونه و دارچین

گرم و خشک

کتیرا

زردچوبه

گرم و خشک

آب لیمو، آب بالنگ

زنجبیل

گرم و خشک

عسل، روغن بادام شیرین

زنیان

گرم و خشک

گشنیز، باقلا

زیره

گرم و خشک

عسل، آویشن، کتیرا

گلپر

گرم و خشک

خیساندن در سرکه، بوئیدن کافور یا گلاب، رازیانه

گل سرخ

معتدل تا کمی سرد و خشک

انیسون، بوکردن کافور

هل

گرم و خشک

کتیرا

گل گاوزبان

گرم و خشک

صندل سفید(نوعی چوب که سفید، زرد یا قرمز است)

مریم گلی

گرم و خشک

فلوس

نمک

گرم و خشک

روغن بادام، آویشن

برگ بو

گرم و خشک

کتیرا

خردل

گرم و خشک

روغن بادام، کاسنی، سرکه

میخک

گرم و خشک

صمغ عربی (صمغ درخت اقاقیا)

قهوه

گرم و معتدل

زعفران، گلاب، روغن پسته، زنجبیل

فلفل

گرم و خشک

گلاب، صمغ عربی

سُماق

سرد وخشک

مصطکی (صمغ نوعی درخت است)، انیسون، پختن آن با بادمجان

چای سیاه

گرم و خشک

آبلیمو

گوشت ها

گوشت

   مزاج

    انواع مصلحات

گوشت آهو، بلدرچین

گرم وخشک

سماق، گشنیز، مرزه، پختن آن با روغن بادام یا روغن کنجد، سکنجبین

ماهی تازه

سرد و مرطوب

پختن آن با دنبه یا روغن کنجد، زنجبیل، آویشن، عسل، ادویه ی گرم، گردون، فلفل سیاه

بز

سرد وخشک

نمک، فلفل، پیاز، دارچین، زیره، میخک، بادام، نارگیل و خرما

جگر سیاه

گرم و مرطوب

ادویه ی گرم، نمک، دارچین، گشنیز، سرکه، کباب و مغز پخت کردن آن، زیره

شتر

گرم و خشک

جوشاندن با روغن زیتون، پختن با نمک و شوید، فلفل، سرکه ، زیره

قلوه

سرد و خشک

کباب نمودن با روغن زیتون، نمک، فلفل، دارچین، زیره

کبوتر

گرم و خشک

پختن آن با آبغوره یا سرکه، کاسنی، کرفس، سماق، شوید، تره، نخود

گاو

سرد و خشک

دارچین، فلفل، زنجبیل، پیاز، سنکجبین، گلپر، سیر، زیره

گوسفند

گرم و مرطوب

گشنیز، سماق، مرزه، قره قورت

مرغ

سرد و مرطوب

 ادویه ی گرم، سکنجبین

میگو

گرم و مرطوب

سرکه، شربت انار، نعناع

کباب

گرم و خشک

سماق، گشنیز، فلفل، سکنجبین

سیرابی

سرد و خشک

گلپر، سرکه، مرزه، زنجبیل، دارچین

بوقلمون

گرم و مرطوب

گشنیز، سماق

اردک

گرم و خشک

پختن آن با سرکه، کرفس، پونه، نخود، شوید، تره، دارچین، سکنجبین

حبوبات و غلات

حبوبات

مزاج

انواع مصلحات

باقلا تازه

سرد و تر

پوست کندن باقلا، عسل، جوشاندن باقلا در آب و دورریختن آب آن پس از پخت، روغن بادام، پونه، آویشن، زیره، گلپر

باقلا خشک

سرد وتر

برنج

سرد و خشک

خیساندن در آب و نمک، زعفران، زیره سیاه، شوید

جو

سرد و خشک

رازیانه، انیسون، روغن های گیاهی

ذرت

معتدل و خشک

روغن های گیاهی

عدس

سرد وخشک

مرزه، روغن بادام، سرکه، گلپر، روغن کنجد، پونه، زعفران

گندم

گرم و معتدل

سرکه ی کهنه، شیرینی های طبیعی

ماش

سرد و مایل به خشک

زیره، میخک، آب انار ترش، سماق، آب زرشک، روغن بادام، زنجبیل، دارچین، فلفل، خردل

نان گندم

گرم و خشک

رازیانه، سیاه دانه، کنجد

نخود سبز

گرم و خشک

آویشن، دارچین، زنجبیل، فلفل

نخود خشک

گرم و خشک

زیره شوید، سکنجبین

میوه ها

میوه

 مزاج

انواع مصلحات

تمشک، اَزگیل، آلبالو، ذغال اخته، سنجد، غوره، زرشک، لیمو عمانی، کیوی

سرد و خشک

عسل

قیسی، پرتقال، گیلاس، شلیل، آلو و آلوچه

سرد و مرطوب

عناب، کندر، عسل، زنیان،زیره، روغن، زیتون

آناناس

گرم

آب انار، آب لیمو، عسل

انجیر، گلابی، انگور، سیب، مویز

گرم و مرطوب

گردو، آویشن، انیسون، بادام، دارچین

به

سرد و مرطوب

عسل، انیسون

انار

سرد و خشک

گلاب، گلپر

کدو

سرد و مرطوب

زیره، نعناع، نمک، روغن زیتون، خردل، فلفل، آبغوره

گرمک

گرم و مرطوب

آب انار ترش، سرکه

موز

گرم و مرطوب

نمک، عسل، سنکنجبین، مربای زنجبیل

خرما

گرم و خشک

آب انار، بادام، گلاب، سرکه، کاهو

زردآلو

سرد و مرطوب

عسل، زنیان، زیره، روغن زیتون

نارنج

گرم وخشک

عسل

هلو

سرد و مرطوب

عسل، مربای زنجبیل

خربزه

گرم و مرطوب

آب انار ترش، سرکه

خیار چنبر

سرد

انیسون

خیار سبز

سرد و مرطوب

نعناع، گل سرخ، رازیانه، نمک

طالبی

گرم و مرطوب

آب انار ترش، سرکه

هندوانه

سرد و مرطوب

مربای پوست هندوانه، عسل

گوجه فرنگی

سرد

روغن زیتون

بادمجان

گرم و خشک

پختن آن با گوشت بره، سرکه، زیره، گلپر، انار

توت فرنگی

سرد

عسل

تمشک

سرد وخشک

عسل

شاه توت

گرم و خشک

عسل، آب انار، انار

هویج

گرم ومرطوب

انیسون، ادویه گرم

سیر و موسیر

گرم و خشک

پختن در آب و نمک، روغن بادام، کره، گشنیز، سکنجبین، انار ترش

شلغم

گرم و مرطوب

فلفل، زیره، سکنجبین، خردل، سرکه

کلم قمری

گرم و خشک

آویشن، پونه، انیسون، دارچین

سیب زمینی

سرد و مرطوب

دارچین، زنجبیل، آویشن

پیاز

گرم وخشک

شستن آن با آب و نمک، سرکه، آب انار، کاسنی

سبزیجات

سبزی

مزاج

انواع مصلحات

اسفناج

سرد ومرطوب

پختن با روغن بادام، دارچین، فلفل

بامیه

سرد ومرطوب

ادویه های گرم

برگ چغندر

گرم وخشک

خردل، آبغوره، پختن با عدس، شربت بالنگ

ترخون

گرم و خشک

عسل، کرفس

ترشک

سرد و خشک

رازیانه، نبات

جعفری

گرم و خشک

بادرنجبویه، کاسنی

خرفه

سرد و مرطوب

کرفس، نعناع

شنبلیله

گرم و خشک

انیسون، کاسنی، برگ اسفناج، برگ خرفه

قارچ خوراکی

سرد و مرطوب

خردل، پختن با نمک و شوید، روغن کنجد، زیتون، پونه ، آویشن، فلفل، زنجبیل، زیره

کاسنی

سرد و مرطوب

شاه تره، فلوس، رازیانه، عسل، دارچین، هل

کاهو

سرد ومرطوب

نعناع، کرفس، زیره، سکنجبین

کرفس

گرم و خشک

انیسون

لوبیا سبز

سرد و مرطوب

دارچین، زنجبیل، خردل، زیره، نمک، روغن زیتون، آویشن

ریواس

سرد وخشک

شربت عود، انیسون، عسل

مرزه

گرم و خشک

سرکه

نعناع

گرم و خشک

کرفس

گشنیز

گرم و خشک

پختن آن با زرده ی تخم مرغ با فلفل و نمک، آب مرغ و دارچین

شوید

گرم و خشک

آبلیمو، آبغوره، سکنجبین

لبنیات

لبنیات

مزاج

انواع مصلحات

پنیر تازه

سرد و مرطوب

مغز گردو، آویشن، عسل، نعناع خشک، سبزی های معطر، زیتون

پنیر کهنه

گرم و خشک

مغزگردو، آویشن، عسل، نعناع، خشک، سبزی های معطر

دوغ و ماست

سردو مرطوب

زنیان، نعناع، آویشن، سیر، کاکوتی، زیتون، سیاه دانه، پونه

سرشیر

سرد و مرطوب

عسل

قره قورت

سرد وخشک

انواع فلفل، زیره، سیاه دانه

کره

گرم و مرطوب

عسل، انواع مربا

کشک

سرد و خشک

سیر، نعناع خشک، پونه ی کوهی

خامه ی پاستوریزه

سرد و مرطوب

عسل

خامه ی محلی

گرم و خشک

عسل

روغن حیوانی

گرم و مرطوب

عسل، سرکه و آبلیمو

آجیل ها

آجیل

مزاج

انواع مصلحات

پسته

گرم وخشک

زرد الو، انار ترش، سرکه، سکنجنبین، آلو

تخم خربزه

گرم و مرطوب

بنفشه، عسل

تخم کدو

سرد ومرطوب

عسل

شاه دانه

گرم و خشک

کتیرا، زرشک

کنجد

گرم و مرطوب

عسل

گردو

گرم وخشک

انار ترش، سکنجبین، ترشی های طبیعی

بادام درختی شیرین

گرم و خشک

عسل، رب ترش

بادام درختی تلخ

گرم و خشک

عسل، بادام شیرین

بادام زمینی

گرم و مرطوب

عسل

بادام هندی

گرم وخشک

عسل، رب ترش

تخم آفتابگردان

معتدل تا کمی سرد و خشک

آب انار، آبغوره، سرکه

فندق

گرم وخشک

آب عسل، شربت به، سکنجبین

روغن های گیاهی

روغن

مزاج

انواع مصلحات

روغن بادام شیرین

معتدل

مصطکی

روغن بادام تلخ

گرم و خشک

شکر، نبات، بادام شیرین

روغن کنجد

گرم و مرطوب

عسل

روغن زیتون

گرم و مرطوب

مغز گردو، مغز بادام، سرکه، عسل

چای های گیاهی و خواص آنها

چای

مزاج

 خواص آنها

چای گل گاوزبان و سنبل الطیب

طبیعت گرم و خشک

آرام بخش اعصاب، خواب آور، ضد سردردهای عصبی، دردهای کلیوی، ضد سودا و صفرا

چای بادرنجبویه و زیرفون

طبیعت خیلی گرم

افزایش دهنده ی فشار خون، تقویت کننده ی قلب و اعصاب، خون ساز، تقویت کننده ی سلول های مغزی، آرام بخش، ضد صدای وزوز گوش، خواب آور، ضد بیماری های کلیه، ضد بوی بد دهان

چاب بابونه

طبیعت معتدل

آرام بخش اعصاب، معده، روده و تقویت آنها، ضد تب، ضد انگل، ضد یبوست، تقویت کننده ی اعصاب و مغز، اشتها آور، ضد بلغم و صفرا، شستشو دهنده ی بسیار قوی کلیه ها

چای دارچین

طبیعت گرم و خشک

محرک اعصاب، شستشو دهنده ی کلیه، تقویت رشد قد، دفع رطوبت اخلاط بلغمی، شادی آور، تقویت کننده ی نیروی جنسی، درمان پا دردهای رطوبتی، اشتهاآور، ضد دلهره، ضد بوی بد دهان، تقویت کننده ی کبد و معده

چای زنجبیل

طبیعت گرم وخشک

افزایش دهنده ی فشار خون، ضد ضعف اعصاب، تقویت کننده ی حافظه، ضد رطوبت مزاج، ضد بلغم، خون ساز، ضد درد مفاصل، تقویت کننده ی معده و روده، افزایش نیروی جنسی، ضد درد.

چای آویشن

طبیعت معتدل

افزایش دهنده ی فشار خون، تقویت اعصاب، ضد نفخ، شستشو دهنده ی کلیه، ضد صفرا، ضد دلهره واضطراب، تقویت بدن، ضد بیماری های تنفسی (آسم، زکام، سرفه)، مقوی معده، ضد دردهای رماتیسمی واستخوانی و کمر، ضد سنگ کیسه ی صفرا.

چای اکلیل کوهی

طبیعت گرم

مقوی اعصاب، شستشو دهنده ی کلیه، ضد صفرا، ضد اضطراب، تقویت کننده ی بدن، ضد بیماری های تنفسی (زکام، آسم، سیاه سرفه) تقویت کننده ی معده، ضد درد رماتیسمی، استخوانی و کمر، ضد سنگ کیسه ی صفرا.

چای گزنه

طبیعت گرم وخشک

ضد قند، ضد غلظت خون، ضد چربی، ضد صفرا و سنگ کیسه ی صفرا، ضد سرطان، ضد امراض کلیه، شستشو دهنده ی کلیه، ضد خونریزی، افزایش دهنده ی شیر مادر، رفع خستگی، ضد ریزش مو.

چای اُسطوخودوس

طبیعت گرم و خشک

آرام بخش اعصاب، تقویت کننده ی سلول های مغز، ضد میگرن، ضد زکام، آسم و برونشیت، موثر در درمان رماتیسم، شستشو دهنده ی کلیه و ضد اگزما.

چای نعناع

طبیعت گرم و معتدل

ضد اسهال و استفراغ، ضد نفخ معده، تقویت کننده ی معده، خوشبو کننده ی دهان، رفع ناراحتی های کیسه ی صفرا، رفع ناراحتی های ریوی، تنگی نفس، آسم و سیاه سرفه.

چای فلوس

طبیعت معتدل

پایین آورنده ی فشار خون، مؤثر در درمان برفک دهان، ضد یبوست های شدید، ضد صفرا، ضد ورم معده و روده

چای زیره ی سیاه

طبیعت بسیار گرم

بالا برنده ی فشارخون، سوزاندن چربی اضافه، تصفیه کننده ی خون، تقویت کننده ی قلب و عروق، شستشو دهنده ی کلیه ، ضد چاقی، کم کننده ی اشتها، ضد یرقان، افزایش دهنده ی شیر مادر، ضد نفخ معده، مقوی معده، رفع ناراحتی های روده.

چای بهار نارنج

طبیعت گرم

آرام بخش، تقویت کننده ی قلب و اعصاب، شادی آور، ضد سردردهای عصبی، اشتها آور.

چای کوهی

طبیعت گرم

ضد حساسیّت، تقویت کننده ی اعصاب، آرام بخش، ضد اگزما.

طبع مواد غذایی:

یکی از مهمترین مسائل روزمره ی زندگی انسان، استفاده از انواع غذاها برای رفع گرسنگی، پیشگیری از بیماری ها و ادامه زندگی است که باید به شیوه ی متعادل و مناسب تهیه شود. مثلاً بادمجان سرخ شده با روغن، به تنهایی خلط سودا را در بدن افزایش می دهد و در نتیجه ی زیاد شدن این خلط در بدن موجب بیماری های پوستی و ناراحتی های اعصاب و روان می شود. همچنین استفاده از کشک به تنهایی موجب بی خوابی در بعضی از افراد می شود؛ بنابراین با مخلوط کردن این دو به صورت کشک و بادمجان می توانیم غذایی با مزاج معتدل تهیه کنیم که سالم و مناسب طبع مان باشد و ایجاد ناراحتی نکند.

چگونه مزاج غذاها را تشخیص دهیم؟

اگر مزاج بیشتر مواد تشکیل دهنده ی غذا گرمی بخش بود، مزاج غذا را گرم می نامیم و اگر مزاج بیشتر مواد تشکیل دهنده ی آن سرد بود، مزاج غذا را سرد می نامیم. مثلاً برای پخت فسنجان از گردو، نمک و رب استفاده می کنیم. چون بیشترین مواد آن گردو است و گردو مزاجی گرم دارد، نمک نیز میزان گرمی آن را بیشتر می کند. از طرفی اگر ادویه که طبعی گرم دارد به آن اضافه کنیم مزاج فسنجان گرم تر می شود ولی رب انار یا گوجه فرنگی که طبع سردی دارند تأثیری در سرد نمودن مزاج فسنجان ندارند، چون بیشتر مواد استفاده شده در فسنجان گرم هستند امّا برای تهیه ی بورانی اسفناج، از ماست و اسفناج استفاده می کنیم که هر دو طبع سرد دارند (هر چقدر ماست ترش تر باشد سردتر است و هر چقدر پرچرب تر باشد سردی کمتری دارد) بنابراین چون بورانی بیشتر با مواد سرد تهیه می شود؛ یک غذای سرد است.
مزاج برخی از غذاها همراه با مصلح آنها

غذا

مزاج

انواع مصلحات

آبگوشت

گرم

دنبه، سرکه، پیاز، ترشی جات

آش جو

سرد و مرطوب

زیره، آبغوره

ارده

گرم وخشک

سرکه، عسل

سمنو

گرم وخشک

سکنجبین، کاسنی

شیره انگور

گرم و مرطوب

تخم ریحان

شیره ی خرما

گرم وخشک

سرکه، بادام درختی، سکنجبین، ترشی های طبیعی

روغن حیوانی

گرم و مرطوب

عسل، سرکه، آبلیمو، ترشی جات

عدسی

سرد و خشک

گلپر، روغن کنجد تازه، زعفران

زرشک پلو

سرد و مرطوب

عسل، فلفل سیاه، زنجبیل، خرما

باقلا پلو

سرد ومرطوب

عسل، سیاه دانه، زنجبیل، آویشن، کنجد، خرما

پاچه

گرم و مرطوب

مرزه، گلپر، دارچین، زنجبیل

کباب

گرم و خشک

سماق، فلفل، گشنیز، سکنجبین

عسل

گرم و خشک

آب انار ترش، آب لیمو، آب بالنگ، سرکه، گشنیز

حلیم

سرد

دارچین

چگونه غذایی با مزاج معتدل تهیه کنیم؟

اگر ما مزاج مواد غذایی را بدانیم، می توانیم غذاهایی با مزاج معتدل تهیه کنیم. مثلاً وقتی که می خواهیم سوپ تهیه کنیم، اگر از جو که دارای مزاج سرد است استفاه می کنیم، می توانیم با اضافه کردن گندم که مزاج گرم دارد، طبع این غذا را معتدل کنیم یا این که به جای استفاده از روغن نباتی در این غذا، از روغن حیوانی یا روغن زیتون که دارای طبع گرم است استفاده کنیم تا غذایی با طبع معتدل تهیه نماییم.
سبزی هایی که برای سوپ استفاده می کنیم نیز می توانند مزاج آن را متعادل کنند؛ برای نمونه سبزی های تند و تلخ مانند نعناع، پونه، مرزه، جعفری، پیاز قرمز و تره سبزی های گرم هستند که می توان در تهیه ی غذاهایی که دارای مزاج سرد هستند برای متعادل نمودن آنها استفاده نمود. ادویه جاتی مثل فلفل سیاه، زردچوبه، زیره، نمک، دارچین نیز دارای طبع گرم هستند و شما می توانید با استفاده از این ادویه های گرم، غذایتان را خوشمزه تر نموده و از سردی غذا کم کرده و به این ترتیب غذایی با مزاج معتدل تهیه نمایید.

علل بالا رفتن اخلاط

در این مقاله سعی داریم شما را با علل بالا رفتن اخلاط و همچنین بالا بردن اخلاط به طور مصنوعی آشنا کنیم که متن آن به این شرح است:

مزاج شناسی

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

 

علل بالا رفتن خلط دم:

بیشترین علل افزایش خلط دم در افراد،نوع تغذیه،ورزش،فصل بهار،عوامل ارثی،تزریق خون،عوامل دارویی،فعالیت زیاد کبد،فعالیت زیاد مغز استخوان، عوامل قلبی-عروقی،دیدن رنگ قرمز و شرایط آب و هوایی متعادل میباشد.

 

علل بالا رفتن خلط صفرا:

علل بالا رفتن صفرا در بدن:نوع تغذیه،سرطان،میگرن،باد گرم،شکنجه،مسافرت،حاملگی،دعوا،تصادف،عوامل ارثی،قطع عضو،خنده زیاد،دوره عادت ماهانه،رعد و برق،بیش فعالی،زخم معده،سونا،هپاتیت شدید،آب درمانی،فصل تابستان،بستن لوله رحم،نزدیکی کردن(مقاربت)،پرکاری تیروئید،کم خوابی،تماشای سیرک،مصرف مشروبات الکلی،فعالیت زیاد کبد،ورزش های سنگین،فعالیت زیاد معده،خوردن ترشی جات،تشدید غلظت خون،خوردن مداوم بستنی،زایمان طبیعی،پرخور،سرماخوردگی،بالا رفتن چربی خون،شنیدن سر و صدای زیاد،هیجانات عشقی و عاطفی،بستری شدن در بیمارستان،گرفتگی رگ های قلب،مصرف قرص های شادی آور،مشاغل صفراساز(شاطری)،بروز بیماریهایی مثل رماتیسم،مصرف قرص های جلوگیری از بارداری،خوردن خوراکی های گرم مزاج مثل باقلوا،زولبیا،خرماو… می باشد.

علل بالا رفتن خلط بلغم:

بالا رفتن خلط بلغم می تواند به علل مختلف از جمله:بروز بیماریهایی مثل آسم،رماتیسم،یبوست،نفخ شکم و سنگ کلیه،عوامل ارثی،کم خوابی،نزدیکی زیاد،تنفس سریع،کیست کلیه،سرماخوردگی،سینوزیت شدید،دوش آب سرد،دوران شیردهی،کیست تخمدان،رژیم گیاه خواری،خوردن ترشی جات،بارش برف و باران،آب یخ،پرخوابی،فصل زمستان،پرخوری،قرار گرفتن در معرض باد،پوشیدن لباس کم در سرما،خوردن مدام ماست و دوغ،نشستن روی زمین سرد یا مرطوب و خوردن بیش از حد خوراکیهای سرد باشد.

علل بالا رفتن خلط سودا:

بالا رفتن خلط سودا در بدن به علل مختلف از جمله:خلوت بودن مکان زندگی،گرفتگی عروق،فکر . خیال زیاد،کم خوابی شدید،معلولیت جسمانی،استرس و اضطراب،تاریکی،حوادث طبیعی مثل زلزله،بستری شدن در بیمارستان،از دست دادن ثروت،مشکلات ناشی از وجود فیبروم یا کیست تخمدان،سزطان،فصل پاییز،سرما و گرمای شدید،ترس شدید،طلاق گرفتن،غصه خوردن،یبوست،دیدن فیلم ترسناک،شکنجه شدن،شیمی درمانی،بدهکاری زیاد،ورم پروستات،دیر خوابیدن،ترسیدن،نگرانی مداوم،بدهکار بودن،آلودگی هوا،نوشیدن آب خیلی سرد بعد از غذا،استفاده از نوشیدنی های خیلی داغ،استفاده از مشروبات الکلی،نوشیدن آب بین غذا،خوردن غذای فریز شده،خوردن غذای مانده،استفاده از غذای خیلی شور یا خیلی تند و تلخ،استفاده از ظروف تفلون و غذاپزهای برقی،شنیدن مداوم صدای اتومبیل ها و موتورهای کارخانجات،استفاده بیش از حد موبایل و کامپیوتر و… می باشد.

بالا بردن اخلاط به طور مصنوعی:

گاهی به طور مصنوعی هم می توان هر کدام از اخلاط بدن را افزایش داد و آن ها را در خون به جریان انداخت؛مثلا در مورد خلط صفرا می توان با مشت کردن محکم دست ها مثل حالتی که کونگ فو کاران به خود می گیرندو اخم کردن و یا با فریاد بلند،خلط صفرا را در بدن بالا برد.هم چنین می توان با فرو کردن انگشتان دو دست در هم و در جهت مخالف یکدیگر و گذاشتن آن بر روی سینه درحالت خواب یا دراز کش،خلط سودا را در بدن بالا برد.با تنفس سریع و کوتاه می توان خلط بلغم را در خون بالا برد و یا اینکه با دیدن مناظر سرخ رنگ یا پوشیدن لباس های سرخ رنگ نیز خلط دم موجود در خون را بالا برد.

 

 

 

راه های جلوگیری از تغییر و افزایش اخلاط

راه های جلوگیری ازتغییر طبع بدن:

مزاج ها

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

کارهایی که می توانیم انجام دهیم تا طیع مان زباد تغییر نکند،

عبارتنداز:

پرهیز از پرخوری،پرهیز از خوردن غذاهای نامناسب و ناسازگار با طبع خود،پرهیز از سرما و گرمای زیاد،مهاجرت به نقاطی که دارای آب و هوای متناسب طبع است،انجام حجامت،استفاده مداوم از خوراکیهای متعادل و… .

افزایش اخلاط بدن:

گاهی توقات شخص دچار افزایش خلط(یا اخلاط)یا طبعی خاص از چند ثانیه تا چندین ماه و سال و گاهی حتی تا آخر عمر می شود،مثل پیدایش ناگهانی خلط صفرا در جریان سنین بلوغ که باعث افزایش رشد قد بر فرد می شود ویا پیدایش ناگهانی خلط صفرا در هنگام یائسگی در زنان که باعث گر گرفتگی،افزایش فشار و چربی خون در آنها می شود.

تشخیص طبع و مزاج با توجه به دفع بدن و رنگ پوست و خواب

تشخیص طبع بدن با توجه به دفع بدن:

وضعیت دفع بدن از جمله عرق،مدفوع،ادرار،و بررسی رنگ و شکل آنها،یکی دیگر از راه هایی است که به تعیین نوع مزاج و طبع کمک می کند.برای این منظور لازم است تا هنگام دفع فضولات بدن خود،به شکل،رنگ و بوی آنها توجه کنید:

اگر رنگ مدفوع یا ادرار و ادرار تیره تر از حد معمول باشد این امر نشان دهنده غلبه صفرا در بدن و گرمی مزاج است.

بی رنگ بودن یا کم رنگ بودن مدفوع و ادرار،نشانه سردی مزاج است.

اگر عرق انسان با بوی شدید وتندی همراه باشد،این امر نشانه گرمی مزاج وغلبه صفرا می باشد.

اگر عرق انسان زردی بر لباس باقی نگذارد و کم بو باشد،نشانه سردی مزاج است.

تشخیص طبع با توجه به رنگ پوست:

7.1

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

رنگ پوست بدن علامت خوبی برای تشخیص مزاج است،به این صورت که:

سفیدی و روشن بودن رنگ پوست،نشان دهنده رطوبت یا مزاج بلغمی است.

رنگ سرخ،نشانه حرارت و رطوبت در بدن و مزاج دموی است.

رنگ زرد مایل به قرمز(زرد آفتابی)،نشان دهنده بالا بودن گرمی در بدن و مزاج صفراوی است.

رنگ تیره و کبود،نشانه بالا بودن خشکی در بدن و مزاج سوداوی است.

تشخیص طبع با توجه به خواب و بیداری:

7.2

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

اعتدال در خواب و بیداری نشانه اعتدال مزاج خصوصا اعتدال در مغز است.مزاج سرد و مرطوب باعث پرخوابی می شود،به همین علت افراد بلغمی و دموی،به خواب بیشتری نیاز دارند.خشکی و گرمی موجب بیداری (کم خوابی)می شود،به همین علت افراد صفراوی و سوداوی در خوابیدن مشکل دارند و معمولا خوابشان سبک است.

خواب از بیرون،بدن را سرد و از درون،گرم می کند.اگر خواب در روز کوتاه باشد،درون را مرطوب و اگر طولانی باشد درون را سست و سرد می کند.

کودکان معمولا بیشتر می خوابند؛زیرا رطوبت بیشتری دارند و به تدریج با افزایش سن که رطوبت مزاجی آنها کاهش پیدا می کند،خوابشان نیز کمتر میشود.

خواب طولانی در بدن شخص صفراوی بعلت ایجاد سردی و رطوبت به کاهش حرارت بدن آنها کمک می کند و بر عکس شخص بلغمی با هواب طولانی دچار افزایش خلط بلغم می شود.

بیداری ضد خواب است،یعنی ظاهر بدن را گرم و باطن(درون بدن)را خسته و سرد می کند و هرچه کار سنگین تر بوده و مدت زمان بیداری بیشتر باشد این حالت افزایش پیدا میکند.

<<انتشار این مطلب با ذکر منبع بلا مانع است.>>
ضربان زندگي . کام

تشخیص طبع با توجه به گروه خونی و سن

در این مقاله سعی داریم شما را با تشخیص طبع با توجه به گروه خونی و سن آشنا کنیم:

 

تشخیص طبع با توجه به گروه خونی:

تشخیص طبع با توجه به گروه خونی و سن

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

آسان ترین راه برای برای تشخیص طبع مادرزادی اشخاص مطابقت دادن آن با گروه های خونی است.

هرکدام از گروه های خونیO،AB،AوB طبع هاصی دارند که قابل تغییر نیست برای مثال اغلب افرادی که گروه خونی A دارند طبع سوداوی،افراد دارای گروه خونی B بلغمی،گروه خونی O طبع دموی و افرادی که گروه خونی AB دارند،دارای طبع صفراوی هستند.

ممکن است فردی با گروه خونی A دارای مجموعه ای از علائم بلغمی باشد که در این صورت طبع مادرزادی او سودا و طبع اکتسابی اش بلغم خواهد بود؛بهترین پیشنهاد برای درمان چنین فردی،درمان طبع اکتسابی اوست نه طبع مادرزادی.

دو گروه خونی OوAB اکثرا طبع گرم و دو گروه خونی AوB (مثبت و منفی)اکثرا طبع سرد دارند.

هرچقدر از گروه خونیO به سمت گروه خونی ABمیرویم خون کثیف تر و خشک ترمی شود.

بیشترین بیماریهای قلبی،واریس و گرفتگی رگ ها در گروه های خونی AوAB دیده می شوند زیرا خون در آنها خشک تر است و در نتیجه رسوبش بیشتر است(یعنی در رگ ها جاری نمی شود).

بیماریهایی مثل قند،چربی و… در گروه های خونیAوAB زودتر از سایر گروه ها ایجاد می شود و این دو گروه خونی دستگاه ایمنی ضعیف تری دارند.

تشخیص طبع با توجه به عمر:

تشخیص طبع با توجه به گروه خونی و سن

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

 

عمر انسان چهار مرحله دارد و هر مرحله بعلت تغییرات مختلفی که به همراه دارد،دارای مزاج های مختلفی است.مثلا از لحظه تولد تا 30 سالگی طبع دم و صفرا،در سن جوانی یعنی از 30تا40 سالگی طبع صفرا،در میانسالی یعنی از 40تا60 سالگی طبع سودا و در پیری یعنی بعد از 60 سالگی طبع بلغم در فرد غلبه دارد.

 

نکات مهم:

-هروقت مزاج اصلی انسان تمایل بیشتری به خشکی داشته باشد،او در طول عمر خود به جوانان شباهت بیشتری دارد.

-هر وقت مزاج اصلی انسان تمایل بیشتری به سردی و رطوبت داشته باشد شخص در طول عمر خود از نظر ویژگی های ظاهری و رفتاری،به افراد پیر شباهت بیشتری دارد.

-هر وقت انسان به سنی برسد که مزاج تو درآن مرحله مانند مزاح اصلی اش باشد،دچار بدحالی و بیماری می شود؛زیرا دو مزاج از یک نوع،در بدن او افزایش پیدا کرده است.

نکته:

امروزه محدوده سنی غلبه اخلاط تغییر کرده است:برای دم ازجنینی تا 17سالگی،برای صفرا از 17تا35سالگی،برای سودا از35تا51سالگی و برای بلغم از51سالگی به بالا می باشد.

<<انتشار این مطلب با ذکر منبع بلامانع است>>

ضربان زندگي . کام

 

 

 

 

شناخت مزاج و راه های شناخت آن

 هدف ارئه این مقاله شناخت مزاج و راه های شناخت آن در طب سنتی است :

آیا مزاج قابل تغییر است؟

شناخت مزاج و راه های شناخت آن

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

هر فردی دارای دو گونه طبع اصلی و اکتسابی است.

طبع اصلب هر فرد،مادرزادی اوست که از پدر و مادرش به ارث میبرد.همچنین ممکن است ظبع اصلی هر فرد با گذشت زمان،به علت تغذیه نادرست،شرایط آب و هوایی و شیوه زندگی نادرست،تغییر کند و در او به وجود آید که به آن طبع اکتسابی می گویند.

ناگفته نماند که در میان موجودات زنده،مزاج انسان به میزان زیادی تغییر می کند،ولی یا طبیعت یا مزاج حیوانات و گیاهان هیچ وقت به طور کامل تغییر نمی کند بلکه با توجه به شرایط آب و هوایی میزان گرمی،سردی،خشکی و رطوبت آن ها کمی نغییر می کند.

بعنوان مثال:طبیعت سیر گرم است،در هر منطقه جفرافیایی که کشت شود فقط با توجه به شرایط آب و هوایی،میزان گرمی آن،کمی تغییر می کند اما به طور کلی تغییری در کیفیت آن از نظر گرمی به وجود نمی آید و هیچ وقت طبیعت آن سرد نمی شود.

البته می توان مزاج تغییر یافته فرد را دوباره با اصلاح مزاج،به مزاج مادرزادی برگرداند… .

راه های تشخیص طبع:

شناخت مزاج و راه های شناخت آن

طب سنتی ایرانی-اسلامی در ضربان زندگی

برای تشخیص طبع،ابتدا باید سردمزاجی را از گرم مزاجی جدا کنید.برای این کار،باید ببنید در بیشتر حالات،لباس زیاد می پوشید یا نه،خصوصا در زمستان،زیرا کسانی که طبع سرد دارند،تحمل سرما را ندارند و کسانی که طبع گرم دارند تحمل گرما را ندارند.

پس نتیجه میگیریم که سرد مزاج،کسی است که در همه فصول و یا فقط در فصول سرد،طبع یردی داردو برعکس گرم مزاج کسی است که در همه فصول طبع گرمی دارد و در بیشتر اوقات سال لباس زیادی نمیپوشد.

در بین سردمزاجان،بلغمی مزاج ها،در هر چهار فصل سال احساس سرما می کنند ولی سوداوی مزاج ها،تنها در فصول سرد سال(پاییز و زمستان)احساس سردی می کنند و در سایر فصول،این گونه نیستند.اما در بین گرم مزاجان،صفراوی مزاج ها در هر چهار فصل سال حرارت بدنشان بالاست و همیشه از گرما شاکی هستند اما دموی مزاج ها،فقط در فصول بهار و تابستان از گرما شاکی هستند و در بقیه فصول خیلی احساس بدی ندارند.

به طور خلاصه نتیجه می گیریم که:

1-صفراوی ها در تمام سال،خصوصا در تابستان حرارت بدنشان بالاست،آنقدر که در هیچ فصلی نیاز به خود با لباس گرم ندارند.

2-دموی ها فقط در بهار و تابستان حرارت بدنشان بالاست ولی در پاییز و زمستان به لباس گرم احتیاج پیدا می کنند.

3-بلغمی ها در تمام سال،خصوصا در زمستان نیاز شدید به پوشیدن لباس گرم دارند.

4-سوداوی مزاج ها،هم مثل دموی ها فقط در فصول سرد سال (پاییز و زمستان)به لباس گرم احتیاج دارند و در سایر فصول برخلاف بلغمی ها،خیلی احساس سرما نمی کنند.

افراد دیگری هم هستند که اگر چه دارای یکی از شرایط گفته شده در بالا می باشند ولی قسمتی از بدنشان(مثل نوک انگشتان دست ها)همیشه سرد و یا همیشه گرم است(مثل کف پاها)که این امر موجب اشتباه در تشخیص طبع آنها شود.اما باید بگوییم که علایم برخی از بیماریها این است که قسمتی از بدن را سرد یا گرم می کنند؛مثلا یکی از علایم کم خونی این است که باعث سردی نوک انگشتان دست و پاها می شود.همچنین ممکن است سینوزیت باعث احساس سردی شدید در پیشانی و ورم معده باعث سزدی زیاد در وسط قفسه سینه گردد.بنابراین لازم است که شما این گونه موارد استثنایی بشناسید.مثلا ممکن است که شما در همه جای بدن و در همه فصول سال احساس سردی گنید ولی کف پاهایتان داغ باشد،این بدان معناست که شما بلغمی مزاج هستید ولی در عین حال چربی خونتان هم بالاست.

یکی دیگر از راه های تشخیص طبع،این است مه افراد سردمزاج نمی توانند دوش آب سرد بگیرند ولی افراد گرم مزاج خصوصا صفراوی ها این توانایی را دارند.همچنین افراد گرم مزاج به راحتی نمیتوانند عسل آویشن میل کنند چون آویشن،گیاهی گرم است و موجب گرمی بیشتر در عسل می شود و اگر چه بخواهند عسل را با آب بنوشند بایستی آن را با آبلیمو و یا سرکه بیشتری مخلوط کنند.

ممکن است خانمی دارای مزاج گرم و مرطوب باشد ولی بعد از بارداری جنین دختر و زایمان به روش سزارین دچار غلبه مزاج سرد شود.این شخص از ویژگی های قبل از بارداری خود می تواند،به مزاج خود پی ببرد و از تغییراتی که در او ایجاد شده،نوع خلطی که بر او غلبه پیدا کرده است را پیدا کند و بر اساس نوع مزاج جدید،کارهای لازم را برای رسیدن به مزاج اصلی اش انجام دهد.

نکته:

افراد دارای طبع سرد تمایل بیشتری به مصرف خوراکی های گرم دارند و افراد دارای طبع گرم،خوراکی های ترش را دوست دارند.البته افراد گرم مزاج جهت افزایش انرژی خود گاهی تمایل به گرمی بیشتری پیدا می کنند.این افراد به راحتی می توانند حجم زیادی از گرمی هامثل فلفل را بدون هیچ مشکلی میل نمایند.

<<انتشار این مطلب با ذکر منبع بلامانع است>>

 ضربان زندگي . کام